Quý III/2023 là giai đoạn nền kinh tế Hoa Kỳ tăng trưởng với tốc độ nhanh nhất trong gần hai năm nay, nhờ sự bùng nổ chi tiêu của người tiêu dùng. Tại cuộc họp tuần tới, các nhà hoạch định chính sách có khả năng sẽ giữ nguyên lãi suất cơ bản. Về phía châu Âu, sau chuỗi hơn 10 lần tăng lãi liên tiếp kể từ tháng 7 năm ngoái, ngân hàng trung ương châu Âu (ECB) đã giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp hôm 26/10.
Kinh tế Hoa Kỳ “nóng” lên
Tổng sản phẩm quốc nội và chi tiêu cá nhân Hoa Kỳ từ 2021 đến nay. Ảnh: Bloomberg
Theo ước tính sơ bộ của chính phủ Hoa Kỳ, nền kinh tế quý III/2023 tăng trưởng mạnh mẽ, với tổng sản phẩm quốc nội tăng 4,9%, gấp đôi so với quý II nhờ vào sự bùng nổ chi tiêu của người tiêu dùng. Chi tiêu cá nhân, động lực chính của sự tăng trưởng, tăng 4%, cao nhất từ năm 2021. Lạm phát cơ bản giảm nhiều hơn dự kiến, S&P 500 mở cửa thấp hơn và trái phiếu kho bạc tăng giá.
Mặc dù đối mặt với giá cả cao và chi phí vay tăng, Hoa Kỳ vẫn kiên định nhờ sức mạnh của thị trường việc làm và nhu cầu của các hộ gia đình. Sắp tới, các quan chức Cục Dự trữ Liên bang sẽ xem xét liệu có nên tăng lãi suất hay không dựa trên độ bền của đà tăng trưởng kinh tế. Nhiều chuyên gia dự đoán tốc độ tăng trưởng sẽ chậm lại trong những tháng cuối năm do chi phí đi vay và các khoản thanh toán khoản vay dành cho sinh viên. Song, nếu nhu cầu tiếp tục mạnh, lạm phát có thể vượt mục tiêu 2% của ngân hàng trung ương, khiến chính sách tiền tệ thắt chặt hơn.
Nhiều dữ liệu cho thấy lạm phát đang dần giảm. Chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân loại trừ chi phí thực phẩm và năng lượng, đã giảm xuống mức 2,4% trong quý thứ ba. Chỉ số giá PCE tổng thể tăng 2,9%. Tại cuộc họp vào tuần tới, các nhà hoạch định chính sách có khả năng sẽ giữ nguyên lãi suất cơ bản.
ECB giữ nguyên lãi suất sau 10 lần tăng liên tiếp
Ngân hàng trung ương châu Âu (ECB). Ảnh: CNBC
Ngày 26 tháng 10, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) quyết định giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp tại Athens (Hy Lạp). Cụ thể, lãi suất cho các hoạt động tái cấp vốn chính, lãi suất cho cơ sở cho vay cận biên và cơ sở tiền gửi sẽ không thay đổi ở mức lần lượt là 4,5%, 4,75% và 4%. Đây là lần đầu tiên sau hơn một năm ECB không điều chỉnh lãi suất.
Từ tháng 7/2022, ECB đã tăng lãi suất 10 lần để kiểm soát lạm phát, đạt đỉnh 10,6% vào tháng 10 năm ngoái nhưng sau đó đã giảm xuống còn 4,3%. ECB hiện đang điều chỉnh chính sách tiền tệ cho 20 quốc gia thuộc khu vực đồng euro. Các chính sách này giúp kiểm soát lạm phát, khiến ngân hàng tin tưởng rằng mục tiêu lạm phát cuối cùng sẽ được giảm xuống còn 2%.
Tuy nhiên, các nước thuộc khu vực đồng euro đang phải đối mặt với lạm phát và cuộc xung đột Nga-Ukraine, làm tăng giá năng lượng và thực phẩm, kìm hãm chi tiêu của người tiêu dùng. Trước tình trạng thiếu hụt chuỗi cung ứng và vấn đề địa chính trị, dữ liệu toàn khối cho thấy khu vực này có nguy cơ suy thoái kinh tế. Đặc biệt, Đức – nền kinh tế lớn nhất châu Âu, dự kiến sẽ trở thành nền kinh tế hoạt động kém nhất trong khối, với việc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo mức giảm 0,5% trong năm nay.
Làn sóng bán tháo đe dọa thị trường chứng khoán Trung Quốc
Chỉ số CSI 500 phái sinh “quả cầu tuyết lăn” gần mức kích hoạt. Ảnh: Bloomberg
Chỉ số chứng khoán chính của Trung Quốc giảm thêm 10% có thể gây ra làn sóng bán ra các hợp đồng tương lai chỉ số gắn liền với các sản phẩm có cấu trúc, tăng thêm rủi ro mới cho thị trường chứng khoán đang lao dốc.
Các nhà đầu tư phải đối mặt với tổn thất trong các công cụ phái sinh snowball (quả cầu tuyết lăn) lúc đến hạn, khi điểm chuẩn giảm xuống dưới mức đầu vào. Theo ước tính của China International Capital Corp, đối với những cổ phiếu gắn liền với Chỉ số CSI Smallcap 500, ngưỡng trung bình là 4.865. Chỉ số này giao dịch ở mức khoảng 5.417 vào 9:52 (GMT+8) sáng thứ Sáu (26/10).
Sự biến động không ngừng của chứng khoán Trung Quốc khiến người ta chú ý đến rủi ro của các công cụ phái sinh hứa hẹn lãi suất coupon. Năm 2021, snowball trở nên phổ biến trong giới đầu tư Trung Quốc và đang “lăn” sang một thị trường trị giá 27 tỷ USD. Các nhà môi giới có thể vội vàng thanh lý các vị thế phòng ngừa rủi ro khi đạt đến mức giới hạn.
Chứng khoán Trung Quốc đã có một năm đầy sóng gió khi nhiều đợt kích thích chính sách không thể tạo ra mức sàn cho thị trường. Thêm vào đó, khủng hoảng tài sản dai dẳng, căng thẳng địa chính trị và triển vọng kinh tế ảm đạm đều đã làm suy giảm tâm lý đối với tài sản quốc gia.
Giang Nguyễn (Tổng hợp)
