Navigator Business & Entrepreneurs
FeaturedHighlightLeadersMarkets

Cục trưởng Cục Quản lý thị trường- Tăng cường kiểm tra chéo, giám sát và xử lý vi phạm thương mại điện tử

Sự bùng nổ của thương mại điện tử kéo theo hàng giả, vi phạm sở hữu trí tuệ cũng như nhu cầu bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý thị trường (Bộ Công Thương) cập nhật báo Công Thương về công tác chống hàng giả, hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển nhanh chóng.

Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý thị trường.

Ông đánh giá thế nào về tiềm năng phát triển của thị trường thương mại điện tử Việt Nam?

Thương mại điện tử ở Việt Nam phát triển mạnh mẽ trong vài năm trở lại đây, trở thành kênh phân phối hiện đại và là một trong những trụ cột quan trọng nhất của nền kinh tế số.

Đặc biệt trong bối cảnh đại dịch Covid-19, thương mại điện tử đã chứng tỏ tính ưu việt trong việc thay đổi thói quen, hành vi mua sắm của người tiêu dùng và trở thành công cụ quan trọng giúp nhiều doanh nghiệp, cá nhân vượt qua khó khăn, thậm chí tăng trưởng mạnh mẽ hơn trong và sau đại dịch.

Trên thực tế, đà tăng trưởng của ngành thương mại điện tử đã bắt đầu từ trước đại dịch, với tốc độ tăng trưởng trung bình 25-28%/năm. Nó chậm lại một chút trong giai đoạn 2020-2021 (16-18% mỗi năm), nhưng đã có sự mở rộng “bùng nổ” vào năm ngoái.

Theo Sách trắng Thương mại điện tử Việt Nam 2023, doanh số bán lẻ thương mại điện tử tại Việt Nam tăng 25% so với năm 2022 đạt 20,5 tỷ USD, chiếm 8% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng của cả nước.

Số lượng người mua sắm trực tuyến tại Việt Nam vào năm 2023 ước tính là gần 61 triệu người, với mức chi tiêu bình quân đầu người là 336 USD/năm cho việc mua sắm. Ngoài ra, cơ sở hạ tầng cho thương mại điện tử như logistics, giao hàng chặng cuối, giải pháp thanh toán không dùng tiền mặt, viễn thông, internet cũng như các công nghệ và giải pháp thương mại điện tử mới đã được triển khai tại Việt Nam.

Mặt khác, đầu tư nước ngoài tích cực vào lĩnh vực thương mại điện tử và chi tiêu tiêu dùng tăng sau đại dịch đã giúp thương mại điện tử Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng tốt. Theo báo cáo của eMarketer, Việt Nam nằm trong top 5 quốc gia có tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử cao nhất thế giới.

Mục tiêu đặt ra cho tỷ trọng thương mại điện tử trong tổng doanh số bán lẻ đến năm 2025 là 10%, theo Quyết định số 411 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chiến lược quốc gia phát triển nền kinh tế số và xã hội số đến năm 2025, có định hướng hướng tới năm 2030. Con số này vẫn còn khá thận trọng.

Theo nghiên cứu của Statista, tỷ lệ thương mại điện tử trung bình toàn cầu trong tổng doanh số bán lẻ là 19,4%. Như vậy, thị trường thương mại điện tử Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa để phát triển.

Năm 2023, Bộ tích cực, kiên quyết trấn áp hàng giả, hàng nhái, thực thi bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trên môi trường trực tuyến. Ông có thể cho chúng tôi biết thêm về công việc này?

Sự phát triển nhanh chóng của thương mại điện tử đã tạo ra mảnh đất màu mỡ cho việc lạm dụng. Các cá nhân không trung thực lợi dụng các nền tảng trực tuyến để mua bán hàng giả, hàng cấm, sản phẩm không rõ nguồn gốc. Các đối tượng lợi dụng sự tiện lợi của thương mại điện tử để thực hiện các hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, phát tán hàng cấm, trong đó có hàng hóa xâm phạm chủ quyền, an ninh quốc gia.

Các thủ đoạn ngày càng tinh vi và khó dự đoán hơn cả về quy mô và phạm vi. Chúng tôi đã tư vấn cho chính phủ nhiều biện pháp cụ thể nhằm giảm thiểu gian lận thương mại điện tử, nhằm mục đích phát triển môi trường thương mại điện tử lành mạnh và bảo vệ người tiêu dùng.

Vì vậy Bộ Công Thương đã trình Chính phủ ban hành nhiều chính sách, quy định quan trọng liên quan đến thương mại điện tử, như Nghị định số 85 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 52 của Chính phủ về thương mại điện tử thương mại, Nghị định số 17 và Nghị định số 98 về quy định xử lý vi phạm hành chính trong thương mại điện tử. Các văn bản đã giúp tạo ra môi trường kinh doanh lành mạnh, minh bạch, nâng cao trách nhiệm của các bên, tạo dựng niềm tin của người tiêu dùng và thúc đẩy sự phát triển của thương mại điện tử bền vững.

Tính đến cuối năm 2021, Bộ đã thanh tra gần 3.000 vụ (bao gồm vi phạm thương mại điện tử và hành vi trục lợi qua thương mại điện tử, buôn bán hàng lậu, hàng không rõ nguồn gốc, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng giả) phạt trên 20 tỷ đồng (781.562 USD).

Năm 2023, Bộ đã thanh tra 834 vụ, xử lý 764 vụ, phạt 12 tỷ đồng và tịch thu hàng hóa trị giá gần 6 tỷ đồng.

Bộ cũng ban hành 14 thông báo tới chủ sở hữu các sàn thương mại điện tử, website, ứng dụng loại bỏ các sản phẩm vi phạm pháp luật. Kết quả, 23.359 sản phẩm bị gỡ bỏ và 6.254 cửa hàng vi phạm bị phong tỏa.

Các sản phẩm đi kèm bản đồ thể hiện sai biên giới quốc gia cũng bị gỡ bỏ khỏi các sàn thương mại điện tử.

Bộ có giải pháp gì để kiểm soát, ngăn chặn vấn đề này?

Thứ nhất, chúng tôi đang trình Chính phủ, lãnh đạo Bộ sửa đổi Nghị định 17, Nghị định 85 để bảo đảm thị trường kinh doanh minh bạch, tạo cơ chế thuận lợi cho việc giải quyết khiếu nại, xác minh, xác thực nhằm ngăn chặn sản phẩm, hàng giả, hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Cụ thể, chúng ta sẽ tiếp tục trình Chính phủ sửa đổi các quy định để kiểm soát chặt chẽ hoạt động thương mại điện tử và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng để phát triển bền vững.

Một số vấn đề chúng tôi đang xem xét đề xuất sửa đổi bao gồm việc bổ sung các khái niệm mới phù hợp với quy định của Luật Giao dịch điện tử 2023 và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023; bổ sung quy định về xác thực tài khoản người bán cá nhân; cung cấp thông tin trên website, ứng dụng dịch vụ thương mại điện tử.

Chúng tôi cũng đang nghiên cứu các chính sách về quản lý các nền tảng truyền thông xã hội cung cấp dịch vụ thương mại điện tử, các quy định về quản lý các tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài cung cấp dịch vụ thương mại điện tử tại Việt Nam và trách nhiệm pháp lý của nhà nước đối với thương mại điện tử.

Thứ hai, chúng ta sẽ tăng cường phối hợp kiểm tra chéo và trao đổi thông tin giữa Bộ Công Thương và Bộ Công an, Tài chính về việc lạm dụng các website và ứng dụng thương mại điện tử. Trong đó bao gồm tìm kiếm từ khóa sản phẩm bị cấm, sản phẩm nhạy cảm liên quan đến đường chín đoạn (do Trung Quốc vẽ ra một cách vô căn cứ để yêu sách chủ quyền bất hợp pháp trên vùng biển Việt Nam), cấm xuất bản sách, ấn phẩm điện tử, phim ảnh nội dung tiêu cực. Chúng tôi cũng sẽ lập lịch trình kiểm tra, xử lý theo đúng quy định.

Thứ ba, tăng cường đào tạo, nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý thị trường, công an, thanh tra về thanh tra, giám sát và xử lý vi phạm thương mại điện tử.

Các nền tảng thương mại điện tử phải tăng cường bảo vệ người tiêu dùng, cải thiện việc giám sát người bán và kiểm soát chất lượng sản phẩm, đồng thời cung cấp các đánh giá công khai về nhà cung cấp và sản phẩm để người tiêu dùng có thể đưa ra lựa chọn và mua hàng sáng suốt.

Thứ ba, đề xuất giải pháp, xây dựng hệ thống dữ liệu tập trung dùng chung giữa các bộ, ngành nhằm phát hiện sớm, đấu tranh, ngăn chặn hàng giả, hàng lậu, trốn thuế theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Chỉ thị số 18/CT-TTg.

Ngoài ra, cần xây dựng hệ thống quản lý an ninh mạng toàn diện, hệ thống giám sát, cảnh báo rủi ro chuyển đổi số được thống nhất từ ​​cấp trung ương đến cấp quản lý thị trường địa phương để xử lý kịp thời các sự cố, vi phạm.

Cuối cùng, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ không chỉ được bán trên mạng mà còn được trưng bày tại các cửa hàng, chợ, trung tâm thương mại. Thương mại điện tử chỉ là một mô hình kinh doanh mới bên cạnh các phương thức truyền thống và vấn đề cuối cùng là kiểm soát nguồn gốc xuất xứ hàng hóa, dù được sản xuất tại Việt Nam hay nhập khẩu chính ngạch, nhập lậu.

Cảm ơn ông đã dành thời gian chia sẻ!

 tTtđtKtbhn- tttKtcn

Related posts