Với sự tiến bộ nhanh chóng của công nghệ hiện đại, việc dự đoán những gì AI sẽ mang lại trong tương lai là điều khá khó khăn. Điều cần làm trước khi ứng dụng AI là hiểu rõ về cách công nghệ này có thể hỗ trợ chúng ta trong các lĩnh vực khác nhau và những hậu quả tiêu cực mà nó có thể gây ra, từ đó có thể tận dụng công nghệ mà không gặp phải những sai lầm không đáng có.
Xem các nội dung trước đó tại: kỳ 1, kỳ 2, kỳ 3
ChatGPT trở thành ứng dụng đạt 100 triệu người dùng nhanh nhất. Ảnh: FT.
Đặc thù ngành
Tài liệu học thuật và nghiên cứu
Khi AI phát triển, việc sinh viên sử dụng ChatGPT để viết bài luận ở trường đại học đã được ghi nhận rõ ràng. Ý định này của các bạn sinh viên không hẳn là điều xấu và Wooldridge luôn có thiện cảm với những ai mong muốn cải thiện khả năng viết của mình. “Tất cả chúng ta đều thích đọc những bài báo khoa học được viết tốt hơn bởi tiêu chuẩn trung bình của bài báo khoa học là buồn tẻ ngoài sức tưởng tượng”, ông nói.
Tuy nhiên, các bài báo như vậy sẽ đi kèm với cảnh báo về sức khỏe do AI có xu hướng sáng tạo ra mọi thứ. “Chúng tôi biết rằng công nghệ này gây ảo giác và có thể khiến mọi thứ trở nên sai lầm. Nếu vậy, tôi thà đọc một bài báo tẻ nhạt mà tôi tự tin rằng mình đang lắng nghe những gì tác giả nói”, Wooldridge chia sẻ thêm.
Nghề luật
AI có thể nhanh chóng phân tích và cô đọng các tài liệu từ hợp đồng đến án lệ. Vì vậy, AI có giá trị lớn trong ngành luật và được nhiều công ty triển khai. Công nghệ này giúp soạn thảo, chuẩn hóa và hợp lý hóa các hợp đồng, thực hiện thẩm định, soạn thảo và tuân thủ các yêu cầu.
Hồi tháng 3, tập đoàn dịch vụ chuyên nghiệp PwC UK đã ký thỏa thuận phát triển AI tạo sinh với Harvey của OpenAI. Như vậy, các công ty phi luật có thể sử dụng AI tạo sinh để tạo yêu cầu đề xuất và phân tích xem hợp đồng hay dịch vụ nào tạo ra nhiều doanh thu nhất. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần lưu ý không sử dụng AI để tạo ra một vụ kiện pháp lý mà không có sự kiểm tra của con người.
Tài chính
AI tạo sinh đã được triển khai để phân tích tài chính. Sarah Guo đề cập đến một công ty X giấu tên đã phát triển ứng dụng để “nắm thóp” các báo cáo thu nhập, các cuộc phỏng vấn và hồ sơ giao dịch chứng khoán của các đối thủ cạnh tranh. Theo cô, bằng cách sử dụng AI tổng quát, công ty X này có thể nắm bắt được rất nhiều thông tin của đối thủ và sử dụng chúng.
Guo hy vọng các nhà quản lý quỹ cũng sẽ phát triển ứng dụng để sàng lọc các tiêu chí nhất định trong báo cáo và tài khoản hoặc để phân tích các bản ghi nhớ nghiên cứu nội bộ và các quyết định đầu tư tiếp theo. Điều này sẽ giúp họ tìm được công ty mới và nhân rộng những thành công trước đó. Để sử dụng nội bộ, AI tạo sinh có thể trích xuất và tóm tắt thông tin từ các tài liệu, hỗ trợ việc “lưu trữ sổ sách không chuẩn hóa”.
Những hạn chế
Dễ bị lỗi
Mặc dù các chương trình AI tạo sinh phát triển nhanh chóng và kết quả ChatGPT4 vượt trội hơn so với kết quả của lần phát hành đầu tiên, song nội dung mà các mô hình ngôn ngữ lớn được thiết kế để tạo ra là nội dung xét về mặt thống kê hơn là chính xác trên thực tế. Theo Wooldridge, mặc dù đây là một công cụ tốt nhưng các công ty sẽ “sơ suất phạm lỗi” nếu để mất mã phần mềm do AI tạo ra mà không kiểm tra nó.
“Đó sẽ là một việc làm cực kỳ nguy hiểm, không phải nó sẽ hủy diệt thế giới mà nó có thể làm hỏng ổ cứng của ông chủ công ty”, Wooldridge cho hay. Không chỉ vậy, rủi ro ảnh hưởng danh tiếng cũng cao. Khảo sát của McKinsey cho thấy tỷ lệ các công ty nhận thức được điều này cao hơn nhiều so với tỷ lệ các công ty cố gắng giảm thiểu nó.
Nhận thức cộng đồng
Dữ liệu của Ipsos cho thấy người tiêu dùng ngày càng mất lòng tin nhưng điều này có thể cải thiện khi việc sử dụng công nghệ AI trở nên phổ biến hơn. Trong khi đó, dữ liệu từ Pew chỉ ra rằng trong những ngành có mức độ tiếp xúc cao hơn thì sự hiểu biết sẽ cao hơn và mức độ lo lắng sẽ thấp đi. Nghiên cứu từ KPMG cho thấy giới trẻ – những người có trình độ đại học và các nhà quản lý – thường có thái độ tích cực hơn đối với AI, cũng như những người ở các nền kinh tế mới nổi như Brazil, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi, nơi lợi ích được cho là lớn hơn rủi ro.
Tại Hoa Kỳ, lượng người dùng AI tạo sinh ở chốn công sở tăng vọt. Ảnh: FT
Lỗi thời
Một tác dụng phụ của việc dễ sử dụng AI tạo sinh là các kỹ năng cần thiết để phát triển công nghệ nói chung có khả năng thay đổi. Ví dụ: nhu cầu kiểm soát chất lượng và giám sát của con người đối với nội dung do AI tạo ra sẽ tăng lên, trong khi nhu cầu về con người có thể tạo ra nội dung có thể sẽ giảm.
Bối cảnh đang thay đổi nhanh đến mức ngay cả những kỹ sư nhanh nhạy – những lập trình viên tối ưu hóa các câu hỏi để nhận được phản hồi tốt nhất từ các mô hình nền tảng – cũng có thể sớm trở nên lỗi thời. Ngoài ra, những công nhân hiện tại đang hỗ trợ những người không rành về kỹ thuật hiểu máy tính sẽ bị dư thừa trong tương lai. Tất nhiên, AI tạo sinh có thể giúp tạo ra các khóa đào tạo lại. Tư duy phê phán sẽ là một công cụ ngày càng có giá trị.
Vấn đề sở hữu trí tuệ (IP) và bản quyền
Vấn đề sở hữu trí tuệ sẽ ngày càng quan trọng đối với “nội dung được tạo ra”, đặc biệt là với AI có khả năng tạo sinh có khả năng viết hoặc vẽ theo phong cách nào đó. Ngày càng có nhiều tác giả lên tiếng về việc vi phạm bản quyền khi các công ty sử dụng tác phẩm của họ trong việc đào tạo AI. Họ cũng lo sợ những rủi ro đối với sinh kế của mình khi công nghệ có thể sản xuất ra những sản phẩm nhân tạo.
Hồi tháng 9, 3 nhà văn Jodi Picoult, John Grisham và George RR Martin kiện OpenAI vì sử dụng trái phép tác phẩm của họ. Cuộc đình công kéo dài 5 tháng của các nhà văn ở Hollywood đã được giải quyết vào tháng 9 bằng một thỏa thuận bao gồm các hướng dẫn về sử dụng AI. Microsoft có đủ niềm tin vào các biện pháp bảo vệ của mình trước mọi hành vi vi phạm mà hãng đã cam kết cung cấp sự bảo vệ pháp lý cho những người dùng bị kiện vì vi phạm bản quyền.
Lạm dụng
Ngoài những hạn chế đã kể trên, AI có khả năng bị con người lạm dụng. Tội phạm có thể sử dụng AI cho bất kỳ mục đích gì, từ mức độ rộng lớn như tạo và phát tán các nội dung giả mạo khắp tiểu bang, cho đến thực hiện các hành vi lừa đảo ở cấp độ cá nhân. Các hành động trước đây bị giới hạn bởi tiền bạc hoặc thời gian giờ đây có thể thực hiện được nhờ AI tạo sinh. Một ủy ban thuộc quốc hội Anh làm việc về các mô hình ngôn ngữ lớn lưu ý rằng chi phí cho việc giả mạo bầu cử đã giảm từ khoảng 10 triệu USD xuống còn vài nghìn USD.
Bảo mật dữ liệu và mạng ngày càng có nhiều vấn đề và Ward phải cảnh báo rằng “có thể có nhiều vấn đề khi để AI tiếp xúc với dữ liệu của bạn”. Các vấn đề bao gồm nguy cơ rò rỉ thông tin độc quyền cho đến vi phạm luật riêng tư. Vì thế, quy định từ các cơ quan có thể là một cách để chống lại những hạn chế này. Tuy nhiên, Wooldridge gợi ý rằng nếu các chính phủ thành lập cơ quan phê duyệt các mô hình thì những bài kiểm tra mà họ sử dụng cần phải đáng tin cậy, mỗi lần đều khác nhau và phải là thứ mà máy (machine) chưa từng thấy trên internet. Thêm vào đó, việc cho phép Big Tech tự điều chỉnh không phải là một giải pháp an toàn.
Tương lai của AI tạo sinh
Với công nghệ mới và phát triển nhanh như hiện nay, gần như không thể đoán trước được điều gì sẽ xảy ra tiếp theo với AI tạo sinh. Thế hệ trẻ lớn lên với AI có thể tạo ra những cách sử dụng hoàn toàn mới cho nó, tương tự như cách mà thế hệ kỹ thuật số đã phát triển thông qua các kênh như mạng xã hội và YouTube. Tuy nhiên, có một điều chắc chắn là những nhà quản lý doanh nghiệp sẽ cần theo kịp sự phát triển để biết khi nào và bằng cách nào họ có thể sử dụng AI tạo sinh.
Giang Nguyễn (Theo Financial Times)
