Một ủy ban của Thượng viện Hoa Kỳ đã thông qua một dự luật có thể khiến Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và các đối tác dính vào các vụ kiện vì thông đồng nhằm thúc đẩy giá dầu thô.
Dự luật Không sản xuất hoặc xuất khẩu dầu mỏ (NOPEC) do các thượng nghị sĩ, bao gồm Đảng Cộng hòa Chuck Grassley và Đảng viên Đảng Dân chủ Amy Klobuchar, bảo trợ, đã được thông qua ngày 17-4 tại Ủy ban Tư pháp Thượng viện.
Người phát ngôn Nhà Trắng Jen Psaki cho biết chính quyền lo ngại về “những tác động tiềm ẩn và hậu quả không mong muốn” của đạo luật, đặc biệt trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Ukraine. Bà cho biết Nhà Trắng vẫn đang nghiên cứu dự luật.
Các phiên bản của đạo luật đã thất bại tại Quốc hội trong hơn hai thập kỷ. Tuy nhiên, các nhà lập pháp đang ngày càng lo lắng về lạm phát gia tăng một phần do giá xăng của Mỹ, vốn đã nhanh chóng đạt mức kỷ lục trên 4,30 USD/gallon vào mùa xuân này.
Klobuchar nói: “Tôi tin rằng các thị trường tự do và cạnh tranh tốt hơn cho người tiêu dùng so với các thị trường được kiểm soát bởi một nhóm các công ty dầu khí nhà nước … cạnh tranh là cơ sở của hệ thống kinh tế của chúng ta”.
NOPEC sẽ thay đổi luật chống độc quyền của Hoa Kỳ để thu hồi quyền miễn trừ chủ quyền mà từ lâu đã bảo vệ OPEC và các công ty dầu mỏ quốc gia của họ khỏi các vụ kiện.
Dự luật phải thông qua toàn bộ Thượng viện và Hạ viện và được Tổng thống Joe Biden ký mới trở thành luật.
Nếu được thông qua, Bộ trưởng Tư pháp Hoa Kỳ sẽ có khả năng kiện OPEC hoặc các thành viên của tổ chức này, chẳng hạn như Saudi Arabia, ra tòa án liên bang. Các nhà sản xuất khác như Nga, làm việc với OPEC trong nhóm rộng lớn hơn được gọi là OPEC+ để giữ lại sản lượng, cũng có thể bị kiện.
Ả Rập Xê-út và các nhà sản xuất OPEC khác đã từ chối yêu cầu của Hoa Kỳ và các nước tiêu thụ khác để thúc đẩy sản xuất dầu vượt quá số lượng dần dần, ngay cả khi tiêu thụ dầu phục hồi sau đại dịch COVID-19 và nguồn cung của Nga giảm sau cuộc xung đột ở Ukraine.
Tổ chức OPEC+ cắt giảm sản lượng khi giá dầu lao xuống mức thấp nhất lịch sử khi đại dịch cắt giảm nhu cầu dầu, đã đồng ý tuân theo các kế hoạch hiện có của mình để đảo ngược các hạn chế với mức tăng khiêm tốn trong một tháng nữa.
NOPEC nhằm bảo vệ người tiêu dùng và các doanh nghiệp Hoa Kỳ khỏi sự gia tăng đột biến về chi phí xăng dầu, nhưng một số nhà phân tích cảnh báo rằng việc thực hiện nó cũng có thể gây ra một số hậu quả nguy hiểm ngoài ý muốn.
Vào năm 2019, Ả Rập Xê-út đe dọa bán dầu bằng các loại tiền tệ khác với đồng đô la nếu Washington thông qua NOPEC, một động thái có thể làm suy yếu vị thế của đồng đô la như đồng tiền dự trữ chính của thế giới, làm giảm ảnh hưởng của Washington trong thương mại toàn cầu và làm suy yếu khả năng thực thi các lệnh trừng phạt đối với quốc gia.
Thượng nghị sĩ John Cornyn, một đảng viên Đảng Cộng hòa từ bang sản xuất dầu hàng đầu của Mỹ là Texas, phản đối dự luật, nói rằng nó có thể khiến OPEC hạn chế các chuyến hàng đến Mỹ.
“Nếu chúng tôi thực sự muốn giải quyết vấn đề giá cả của máy bơm, chúng tôi nên sản xuất nhiều dầu và khí đốt hơn ở Mỹ”, Cornyn nói.
Dự luật cũng bị Viện Dầu khí Mỹ, nhóm vận động hành lang về dầu khí hàng đầu của Mỹ, phản đối. Trong một lá thư gửi cho các nhà lãnh đạo của ủy ban, API cho biết NOPEC “tạo ra nguy cơ gây bất lợi đáng kể đối với các lợi ích ngoại giao, quân sự và kinh doanh của Hoa Kỳ trong khi có thể có tác động hạn chế đến các mối quan tâm thị trường thúc đẩy luật pháp.”
Một số nhà phân tích đã cảnh báo rằng NOPEC cuối cùng có thể gây hại cho các công ty năng lượng trong nước nếu nó gây áp lực với Ả Rập Xê-út và các thành viên OPEC khác để tràn ngập thị trường toàn cầu bằng dầu, vì họ sản xuất dầu rẻ hơn nhiều so với các công ty Mỹ.
Phương Loan – Theo Reuters
