Ngân hàng Thế giới (WB) vừa công bố báo cáo cập nhật tình hình kinh tế Đông Á và Thái Bình Dương kỳ tháng 4/2022. Trong đó, Việt Nam là một trong những nền kinh tế mà WB đã giảm mạnh dự báo tăng trưởng so với dự báo trước đó.
Tại cuộc họp báo trực tuyến ngày 5/4 công bố Báo cáo cập nhật tình hình kinh tế Đông Á và Thái Bình Dương kỳ tháng 4-2022 với chủ đề “Đương đầu bão tố”, chuyên gia kinh tế trưởng phụ trách khu vực Đông Á và Thái Bình Dương của Ngân hàng Thế giới, ông Aaditya Mattoo, nhận định Việt Nam là một trong những nền kinh tế mà WB đã phải điều chỉnh giảm mạnh các chỉ tiêu dự báo về tăng trưởng.
Cụ thể, tháng 10/2021, WB dự báo mức tăng trưởng GDP của Việt Nam năm 2022 là 6,5%, nhưng đến thời điểm hiện tại đã dự báo hạ xuống còn 5,3% với kịch bản cơ bản, sau đó sẽ ổn định lại quanh mức 6,5% theo kịch bản các biện pháp hạn chế đi lại được nới lỏng cả trong và ngoài nước. Còn trong tình huống xấu hơn, WB dự báo mức tăng trưởng GDP năm nay của Việt Nam chỉ là 4%.
Dự báo trên được đưa ra căn cứ vào chính sách sống chung với Covid-19, mức tăng trưởng bền vững của công nghiệp chế biến, chế tạo định hướng xuất khẩu và sự phục hồi nhu cầu trong nước. Tỷ lệ nghèo được kỳ vọng sẽ giảm trong năm 2022, nhưng với tốc độ chậm hơn so với trước đại dịch.
Lý do WB điều chỉnh giảm mạnh dự báo tăng trưởng của Việt Nam thời gian qua là vì những khó khăn mà Việt Nam gặp phải khi đối phó với biến chủng Omicron, dẫn tới số lượng các ca nhiễm mới tăng rất cao.
Cũng theo báo cáo nêu trên, lĩnh vực dịch vụ được kỳ vọng sẽ phục hồi từng bước khi lòng tin của người tiêu dùng được khôi phục và du lịch khách quốc tế dự kiến sẽ được khôi phục dần từ giữa năm 2022. Kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng chế biến, chế tạo được dự báo sẽ tăng với tốc độ chậm hơn do tăng trưởng ở các thị trường xuất khẩu chủ lực của Việt Nam (như Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu và Trung Quốc) chững lại.
Tuy nhiên, những khó khăn mà Việt Nam gặp phải là việc đối phó với biến chủng Omicron, việc nhập khẩu dầu với giá trị lên tới 3% GDP, việc nhập khẩu các loại nguyên vật liệu khác như sắt, thép… bị ảnh hưởng lớn, …
Ngoài ra, Việt Nam cũng phải sẽ đối mặt với những rủi ro tiêu cực đang gia tăng, tăng trưởng chậm lại ở các đối tác thương mại chính cùng với cú sốc tỷ giá thương mại. Các yếu tố này có thể trầm trọng hơn nếu phát sinh biến thể Covid-19 mới. Phục hồi kinh tế còn phụ thuộc vào tốc độ phục hồi nhu cầu tư nhân trong nước, hiện còn tương đối chậm, thể hiện tâm lý thận trọng của người tiêu dùng và nhà đầu tư. Giai đoạn lây nhiễm mạnh hiện nay có thể dẫn đến tạm thời gián đoạn lao động và sản xuất…
Mặc dù Việt Nam cũng được ghi nhận là một trong những quốc gia dành được nhiều lợi thế nhất, tận dụng được nhiều nhất các cơ hội để mở rộng thương mại toàn cầu, song chính điều đó lại khiến cho Việt Nam dễ bị tổn thương hơn trước các cú sốc từ bên ngoài.
Điều này đồng nghĩa với việc Việt Nam phải thành công hơn nữa trong việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội.
Các nhà nghiên cứu của WB khuyến nghị, vì nền kinh tế đã phục hồi mạnh mẽ từ đầu năm, nên nếu Chính phủ triển khai gói hỗ trợ mạnh mẽ bằng chính sách tài khóa thì có thể giảm nhẹ tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế.
Đồng thời WB cũng cho rằng, Việt Nam cần thận trọng hơn khi xem xét hệ thống tài chính. Thực tế, các biện pháp tài chính ngân hàng mà Ngân hàng Nhà nước đưa ra phải được nghiên cứu kỹ. Các biện pháp, chính sách của Việt Nam cho đến nay đã giúp Việt Nam có thể đi xa hơn và cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu. Nhưng sự tham gia của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu vào lúc này phải cao hơn.
Bình luận về quan ngại những bất ổn trên toàn cầu hiện nay tác động tới các dòng vốn FDI đổ vào Việt Nam và giải pháp thu hút đầu tư quốc tế để thực hiện được các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội từ 6-6,5% trong năm nay, ông Aaditya Mattoo cho rằng, Việt Nam là mô hình của một quốc gia rất thành công trong thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài.
Việt Nam duy trì việc thu hút FDI suốt nhiều năm qua và đã rất thành công trong việc cải thiện vị trí, vị thế của mình trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Điều này giúp cho nền kinh tế đạt được các chỉ tiêu tăng trưởng tốt và giảm tỷ lệ nghèo đói xuống mức thấp so với những năm trước. Vì vậy, Việt Nam cần tập trung tìm ra các biện pháp có thể phát triển các ngành dịch vụ theo chiều sâu; tạo thêm động lực tốt cho việc tăng năng suất khu vực dịch vụ lẫn khu vực sản xuất kinh doanh cùng nhiều lĩnh vực khác của nền kinh tế.
Theo đánh giá của WB, việc có thêm các cú sốc khác sẽ có thể dẫn đến kịch bản xấu, theo đó tăng trưởng GDP chỉ đạt 4% trong năm 2022, phục hồi lại 6% và 6,5% lần lượt vào các năm 2023 và 2024.
“Mặc dù một số quốc gia lớn có thể được trang bị tốt hơn để đương đầu với những cú sốc nêu trên, nhưng những tác động đó sẽ làm giảm triển vọng tăng trưởng ở hầu hết các nước trong khu vực Đông Á – Thái Bình Dương. Theo kịch bản xấu, nếu tình hình toàn cầu trở nên xấu hơn và phản ứng chính sách trong nước yếu ớt thì tăng trưởng có thể giảm còn 4%”- báo cáo của WB chỉ rõ.
WB cho rằng, phục hồi diễn ra không đồng đều giữa các quốc gia và các lĩnh vực. Cụ thể, trong báo cáo, trong khu vực Đông Á – Thái Bình Dương, Việt Nam đứng thứ 5 về tăng trưởng GDP, với mức tăng trưởng 5,3% ở kịch bản cơ bản và 4% ở kịch bản xấu. Philippines dự báo tăng 5,7%; Malaysia 5,5%; Indonesia 5,1%; Trung Quốc 5%; Lào 3,8%; Thái Lan 2,9%… ở kịch bản cơ bản.
Phương Loan – Tổng hợp
