Nếu lạm phát giảm xuống 2% vào cuối năm nay, điều đó có nghĩa là chi phí của mọi thứ sẽ không tăng nữa, phải không? Sai. Nhưng đó là những gì phần lớn cư dân Vương quốc Anh nghĩ, theo một cuộc khảo sát mới do cơ quan nghiên cứu thị trường Survation thực hiện.
Hơn nữa, gần một phần ba số người được khảo sát cho biết họ nghĩ rằng chi phí mà mọi người phải bỏ ra sẽ ít hơn so với hiện tại.
Đó là một quan niệm sai lầm phổ biến rằng lạm phát giảm đồng nghĩa với giá giảm. Nhưng cả hai không phải lúc nào cũng đi đôi với nhau.
Lạm phát so với giảm phát
Lạm phát là tốc độ tăng giá của hàng hóa và dịch vụ trên toàn bộ nền kinh tế trong một khoảng thời gian nhất định. Khi lạm phát tăng lên, điều đó có nghĩa là bạn sẽ phải chi nhiều tiền hơn để mua hàng hóa và dịch vụ giống như trước đây.
Ngược lại, giảm phát là khi hàng hóa và dịch vụ trở nên rẻ hơn. Điều đó có nghĩa là bất kỳ khoản tiền nào bạn kiếm được ngày hôm nay sẽ còn mang về cho bạn nhiều giá trị hơn trong tương lai.
Trung Quốc là một trong số ít quốc gia đang trên bờ vực giảm phát. Hầu hết các quốc gia khác đang trải qua quá trình thiểu phát.
Vậy thiểu phát là gì?
Thiểu phát là khi tốc độ tăng giá chậm lại.
Chẳng hạn, hàng hóa và dịch vụ được bán ở Hoa Kỳ có giá cao hơn 9,1% vào tháng 6 năm ngoái so với tháng 6 năm 2021. Báo cáo Chỉ số giá tiêu dùng gần đây nhất cho thấy giá đã tăng 4% so với năm ngoái.
Điều đó có nghĩa là hàng hóa và dịch vụ vẫn đắt hơn so với một năm trước. Nhưng mức tăng giá nhỏ hơn một năm trước.
Giống như nhiều ngân hàng trung ương, bao gồm Ngân hàng Anh và Ngân hàng Trung ương Châu Âu, Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ đang nhắm mục tiêu lạm phát 2% hàng năm. Điều đó có nghĩa là các ngân hàng trung ương toàn cầu không thực sự muốn hàng hóa và dịch vụ trở nên rẻ hơn. Thay vào đó, họ muốn giá tăng thêm một chút mỗi năm để mọi người không trì hoãn việc mua hàng, qua đó giúp phát triển nền kinh tế.
Nguy cơ của giảm phát
Giảm phát nguy hiểm hơn nhiều so với lạm phát.
Nếu bạn nghĩ rằng giá cả sẽ giảm trong tương lai, bạn có thể sẽ muốn trì hoãn việc mua nhiều hàng hóa ngay hôm nay. Khi nhiều người bắt đầu nghĩ theo cách đó, mọi người sẽ tiêu ít tiền hơn. Điều đó khiến người sử dụng lao động phải sa thải công nhân và có thể khiến nền kinh tế rơi vào suy thoái.
Các ngân hàng trung ương cũng sẽ gặp khó khăn hơn rất nhiều trong việc thúc đẩy nền kinh tế phát triển nếu nó rơi vào thời kỳ giảm phát so với lạm phát.
Nhật Bản nổi tiếng có một giai đoạn được mệnh danh là “thập kỷ mất mát” từ năm 1991 đến năm 2001, khi nền kinh tế của nước này tiếp tục thu hẹp lại do giảm phát. Phải mất hàng thập kỷ sau đó các biện pháp kích thích mới tái tạo lạm phát để giúp tăng trưởng nền kinh tế.
Ngược lại, tại Hoa Kỳ, Fed đã mất khoảng một năm để giảm lạm phát xuống mức vẫn gấp đôi lãi suất mục tiêu bằng cách tăng lãi suất.
Bài: Hiếu Võ – Theo CNN
