Theo dữ liệu, lạm phát hàng năm của Thổ Nhĩ Kỳ đã tăng lên mức cao nhất trong hai thập kỷ là 69,97% vào tháng 4, được thúc đẩy bởi cuộc xung đột Nga-Ukraine và giá năng lượng và hàng hóa tăng sau sự cố đồng lira năm ngoái.
Sự gia tăng giá đã gây căng thẳng cho các hộ gia đình chỉ hơn một năm trước các cuộc bầu cử tổng thống và quốc hội có thể hạ màn cho sự cầm quyền lâu dài của Tổng thống Tayyip Erdogan.
Erdogan lần đầu tiên lên nắm quyền thủ tướng vào năm 2003 trước khi chuyển đất nước sang chế độ tổng thống, và việc cắt giảm lãi suất không chính thống được thực hiện vào năm ngoái dưới áp lực của ông được cho là nguyên nhân châm ngòi cho lạm phát.
Viện Thống kê Thổ Nhĩ Kỳ cho biết, theo tháng, giá tiêu dùng tăng 7,25% so với dự báo thăm dò của Reuters là 6%. Dự báo lạm phát giá tiêu dùng hàng năm là 68%.
Chiến lược gia Timothy Ash tại Bluebay Asset Management cho biết: “Đó là về việc tăng giá thực phẩm và năng lượng nhưng cũng là sự thất bại ngoạn mục của chính sách tiền tệ ở Thổ Nhĩ Kỳ – và đó là sự thất bại và thất bại hoàn toàn của chính sách tiền tệ không chính thống của Erdogan”.
Sự trượt giá của tiền tệ năm ngoái được kích hoạt bởi chu kỳ nới lỏng 500 điểm cơ bản bắt đầu vào tháng 9 năm ngoái dưới áp lực từ Erdogan, khiến giá tiêu dùng tăng liên tục do ảnh hưởng từ việc Nga chiến tranh với Ukraine.
Dữ liệu cho thấy, giá tiêu dùng tăng vọt là do lĩnh vực giao thông vận tải, bao gồm giá năng lượng, nhảy vọt 105,9% và giá thực phẩm và đồ uống không cồn tăng 89,1%.
Theo tháng, giá thực phẩm và đồ uống không cồn tăng mạnh nhất với 13,38% và giá nhà tăng 7,43%.
Đồng lira giảm 0,9% xuống 14,8525 so với đồng đô la sau khi công bố dữ liệu.
Các cuộc bầu cử tổng thống và quốc hội sẽ diễn ra vào tháng 6 năm 2023 và các cuộc thăm dò dư luận cho thấy sự ủng hộ của Erdogan đang giảm dần.
“Điều thực sự đáng chú ý ở đây là các cuộc thăm dò dư luận vẫn cho rằng cuộc bầu cử tiếp theo vẫn ở thế cân bằng. Có lẽ điều đó nói lên nhiều điều về phe đối lập như Erdogan,” Ash nói.
Chính phủ cho biết lạm phát sẽ giảm theo chương trình kinh tế mới, trong đó ưu tiên lãi suất thấp để thúc đẩy sản xuất và xuất khẩu với mục tiêu đạt thặng dư tài khoản vãng lai.
Tuy nhiên, các nhà kinh tế cho rằng lạm phát vẫn ở mức cao trong thời gian còn lại của năm 2022 do chiến tranh, với ước tính trung bình cho lạm phát vào cuối năm là 52%. Thâm hụt tài khoản vãng lai cũng đã tăng mạnh vào đầu năm.
Cuộc thăm dò của Reuters vào tuần trước cho thấy lạm phát hàng năm dự kiến là 52% vào cuối năm. Lạm phát lần cuối ở mức hiện tại vào năm 2002, đạt 73,1% vào tháng 2 năm đó.
Lạm phát tiếp tục tăng bất chấp việc cắt giảm thuế đối với hàng hóa cơ bản và chính phủ trợ cấp một số hóa đơn tiền điện để giảm bớt gánh nặng cho ngân sách hộ gia đình.
Tuần trước, ngân hàng trung ương dự báo lạm phát hàng năm sẽ đạt đỉnh khoảng 70% vào tháng 6 trước khi giảm xuống gần 43% vào cuối năm và một con số vào cuối năm 2024.
Ngân hàng trung ương đã giữ ổn định lãi suất chính sách quan trọng ở mức 14% trong bốn cuộc họp trong năm nay và cho biết các biện pháp và bước chính sách sẽ ưu tiên cái gọi là lira-hóa trên thị trường.
Chỉ số giá sản xuất trong nước đã tăng 7,67% so với tháng trước trong tháng 4 với mức tăng hàng năm là 121,82%.
Phương Loan – Theo Reuters
