Bất chấp những cảnh báo về sự thiếu hụt hàng hóa có thể ảnh hưởng đến doanh số bán lẻ trong kỳ nghỉ lễ, người tiêu dùng Mỹ vẫn tìm thấy rất nhiều thứ để thỏa mãn nhu cầu của họ. Doanh số bán lẻ (không bao gồm các mặt hàng liên quan đến ô tô và xăng dầu) trong năm đã tăng lên 14% so với năm ngoái, đạt 4,47 nghìn tỷ USD, đạt mức cao nhất trong 20 năm qua.
Những người mua sắm đã buộc phải làm quen với sự khan hiếm hàng hóa – tỉ lệ hàng tồn kho hạ xuống mức dưới 2% so với năm 2019, 4% so với năm 2020 – và mọi thứ đều tốn kém hơn, nhưng mọi người đã bước sang năm mới với niềm tin rằng điều tồi tệ nhất của đại dịch đã đi qua và tất cả sẽ dần dần bình thường trở lại như trước trước đây.
Tuy nhiên, những tin tức mới nhận được từ Trung Quốc đang cho thấy điều ngược lại. Theo báo cáo, tỉ lệ lây nhiễm tại Trung Quốc đã tăng cao đến mức kỷ lục kể từ đầu năm 2020. Điều này dẫn đến việc phong tỏa Thâm Quyến và toàn bộ tỉnh Cát Lâm, bao gồm cả thành phố Trường Xuân, mà không có thông báo trước.
Tính đến hiện tại, những lệnh phong tỏa này tác động chủ yếu đến các nhà cung cấp chất bán dẫn, điện tử và ô tô, nhưng đây cũng có thể là được xem là một lời dự báo cho một tương lai khan hàng trầm trọng và giá cả leo thang.
Việc này xảy ra trong bối cảnh báo cáo cho thấy tỷ lệ lây nhiễm đang gia tăng ở Thượng Hải và Hồng Kông. Việc theo đuổi chính sách zero-Covid một cách quyết liệt của chính phủ Trung Quốc thường dẫn đến việc hàng loạt nhà máy bị đóng cửa trong nhiều tuần và giao thương bị tắc nghẽn tại các khu vực bị ảnh hưởng.
Cho đến nay, FreightWaves thông báo rằng tất cả cảng tại Trung Quốc vẫn còn hoạt động bất chấp tốc độ lây lan virus và cách phản ứng của chính phủ, nhưng điều đó có thể thay đổi bất cứ lúc nào.
Các nhà bán lẻ và người tiêu dùng tốt hơn nên sẵn sàng đối mặt với một làn sóng thiếu hụt sản phẩm mới gây ra bởi nguồn hàng trong chuỗi cung ứng. Và làn sóng này có thể còn tồi tệ hơn cả trước đây.
Abe Eshkenazi, Giám đốc điều hành Hiệp hội quản lý chuỗi cung ứng (ASCM), tổ chức phi lợi nhuận lớn nhất trong ngành hỗ trợ các chuyên gia chuỗi cung ứng cho biết: “Đây có thể đã là đợt khủng hoảng thứ ba hay bốn gì đó, tùy vào quan điểm mỗi người.”
Ông cũng nói thêm: “Toàn bộ chuỗi cung ứng hiện đang trong tình trạng vô cùng căng thẳng. Chúng tôi đang phải đối phó với một loạt sự đứt gãy đang khiến mọi thứ ngày càng tồi tệ hơn.”
Thực tế là chuỗi cung ứng chưa bao giờ thực sự phục hồi khỏi những tổn thất trong hai năm qua càng làm cho nó ít có khả năng đứng vững trước những thách thức mới nổi từ lệnh phong tỏa gần đây của Trung Quốc và cuộc chiến của Nga tại Ukraine.
Eshkenazi giải thích: “Đây chỉ là một phần tiếp theo của bộ phim kinh dị mà chúng tôi đã trải qua trong hai năm qua với một kết thúc không ai mong muốn. Chúng ta khó thể so sánh khía cạnh nhân đạo của sự thảm khốc trên chiến trường và đại dịch, nhưng ảnh hưởng của chúng hoàn toàn có thể cảm nhận được trong toàn bộ chuỗi cung ứng.
Chuỗi cung ứng là một hệ sinh thái kết nối toàn cầu đòi hỏi sự hài hòa, nhất quán và hợp tác giữa tất cả các đối tác trong hệ thống ấy. Chỉ cần một mắt xích thay đổi thôi cũng có thể khiến cả hệ thống bị ảnh hưởng.”
Hiện tại, chỉ có lĩnh vực công nghệ là đang chịu nhiều rủi ro nhất từ những gián đoạn gần đây, nhưng hầu hết các ngành công nghiệp khác đều phụ thuộc vào các bộ phận mà họ sản xuất để hoạt động. Ví dụ như Ukraine chính là nguồn khai thác khí neon lớn trên thế giới, thứ được sử dụng trong chế tạo chip. Và tuyến đường vận chuyển trên bộ qua Ukraine đang gặp bế tắc, đòi hỏi các chuyến hàng phải quay sang các tuyến đường đông đúc khác ở nước ngoài.
Ông tiết lộ: “Khoảng 90% hàng hóa toàn cầu được vận chuyển qua đại dương giữa các khu vực khác nhau trên thế giới.” Đối với những người vận chuyển bị ảnh hưởng bởi Ukraine, họ đã chuyển sang Scandinavia ở phía tây hoặc sang phía đông Trung Quốc. Và trên hết, chúng ta có những vấn đề dai dẳng về việc container thường đi vào những nơi chúng không nên đến. Tất cả điều đó đã và đang tạo áp lực lên hệ thống và hiện vẫn chưa có dấu hiệu kết thúc.”
Eshkenazi lưu ý rằng mặc dù quyết định mở cửa các cảng 24/7 của chính quyền Biden là một động thái đúng hướng, nhưng nó không giải quyết được các vấn đề khác trong chuỗi cung ứng bị tắc nghẽn của Hoa Kỳ, đặc biệt là vận tải hàng hóa và kho bãi. “Chúng ta cho mở các cảng nhưng lại không quan tâm đến khâu vận chuyển hàng ra vào cảng và các cơ sở bán lẻ.”
Giá bán lẻ cao hơn trên các bảng giá hiện đang khiến cho những thách thức từ sự ách tắc trong chuỗi cung ứng ngày càng trở nên phức tạp. Các vấn đề về chuỗi cung ứng đã bị đem ra làm lý do giải thích cho tình trạng lạm phát và bây giờ với giá khí đốt liên tục leo thang khi nhập khẩu dầu của Nga bị cắt giảm, người tiêu dùng phải chật vật trước làn sóng vật giá ngày càng dâng cao.
Ông cho rằng: “Lệnh cấm vận dầu mỏ của Nga sẽ ảnh hưởng trực tiếp cũng như gián tiếp đến giá cả của các sản phẩm và dịch vụ khác có nguồn gốc từ châu Âu và các khu vực khác phụ thuộc vào dầu của Nga.”
Điều khiến các giám đốc điều hành chuỗi cung ứng đau đầu chính là sự bất cập trong dữ liệu để lên kế hoạch cho tương lai do những khó khăn chồng chất từ năm ngoái đến năm nay.
Ông chia sẻ: “Chuỗi cung ứng là một ngành công nghiệp hoạt động dựa trên dữ liệu và dữ liệu chúng tôi đã thấy trong hai năm qua hoàn toàn không cho thấy sự nhất quán và chắc chắn nào. Chúng tôi đã từng có thể lập kế hoạch hiệu quả từ 12 đến 18 đến thậm chí 36 tháng. Bây giờ chúng chỉ khả thi trong khoảng 6 đến 9 tháng mà thôi.”
Ông tiếp tục: “Đây là một vấn đề phức tạp và nó không chỉ đòi hỏi mỗi công nghệ mà còn cả nhân công có kiến thức để có thể làm sáng tỏ dữ liệu và đưa ra các quyết định cần thiết để thúc đẩy mỗi công ty trong hệ thống này phát triển”.
Đến cuối cùng, dù chuỗi cung ứng phụ thuộc vào dữ liệu, công nghệ và phương tiện cơ khí để di chuyển sản phẩm từ điểm A đến Z, thì tất cả chúng đều phải phụ thuộc vào con người. Và đó là nguyên nhân khiến Eshkenazi mất ngủ.
Ông kết luận rằng: “Điều tôi quan ngại là trong khi chúng ta đang đối phó với tất cả các vấn đề cấp bách của chuỗi cung ứng, chúng ta lại rời mắt khỏi các vấn đề lâu dài mang tính hệ thống khác cũng cần phải được giải quyết. Chúng bao gồm các vấn đề về môi trường, nhân quyền, lao động và thuế quan.
Đây là những vấn đề đường dài mà chúng ta phải tập trung tìm hướng giải quyết ngay cả khi chúng ta đang phải đối phó với cơn khủng hoảng hiện tại. Nó không phải là trách nhiệm thuộc về bất kỳ bên nào, mà là của tất cả.”
Bài: Trí Hiếu- dẫn từ Forbes
