Hoạt động mua bán và sáp nhập (M&A) doanh nghiệp toàn cầu trong quý II/2023 đã giảm 36% so với cùng kỳ năm ngoái. Mặc dù vậy, nhiều chủ ngân hàng đầu tư và luật sư chống độc quyền vẫn lạc quan rằng sự phục hồi của thị trường chứng khoán sẽ dần khôi phục niềm tin mua bán của giám đốc điều hành các doanh nghiệp.
Thị trường M&A không bùng nổ, không suy tàn và có tín hiệu khởi sắc
Hoạt động M&A toàn cầu trong 6 tháng đầu năm 2023 giảm 40% (Ảnh: Reuters)
Theo dữ liệu của Dealogic tính đến ngày 29 tháng 6, tổng giá trị M&A đã giảm xuống còn 732,82 tỷ USD trong quý II/2023 từ 1,14 nghìn tỷ USD trong quý II/2022. Lãi suất cao và việc áp trần nợ của Hoa Kỳ đã đẩy các các nhà giao dịch vào trong tình thế bấp bênh.
Theo Michael Aiello – chủ tịch bộ phận doanh nghiệp của công ty luật Weil, Gotshal & Manges LLP, sự không chắc chắn trên toàn cầu là điều đang ảnh hưởng nhiều nhất đến M&A và khiến mọi người không thoải mái.
Con số thống kê hằng quý cao hơn so với quý đầu tiên của năm 2023, khi các thương vụ với tổng trị giá 601,32 tỷ USD được công bố, tạo cơ sở cho sự lạc quan của những nhà đầu tư cho rằng thị trường M&A đã bắt đầu phục hồi. Khối lượng M&A tại Hoa Kỳ giảm 30% xuống còn 318,4 tỷ USD, trong khi khối lượng M&A tại Châu Âu và Châu Á Thái Bình Dương giảm lần lượt 49% và 24%.
Theo ông Steve Baronoff – chủ tịch M&A toàn cầu tại Bank of America, nếu nhìn vào hoạt động trong khoảng thời gian 10 năm hoặc 20 năm thì có thể thấy rằng mặc dù thị trường M&A hiện nay không bùng nổ như năm 2021, nhưng cũng không đến nỗi suy tàn.
Hình thức mua lại bằng vốn vay (LBO) gặp thách thức khiến M&A sụt giảm
Logo công ty ngũ cốc Bunge Ltd được chụp vào ngày 10 tháng 4 năm 2023 (Ảnh: Reuters)
Các giao dịch lớn trong quý bao gồm vụ nhà vận hành đường ống dẫn dầu Magellan Midstream Partners mua lại công ty khí đốt tự nhiên ONEOK Inc với giá gần 19 tỷ USD, công ty kinh doanh ngũ cốc Bunge Ltd mua lại đối thủ Viterra Ltd trị giá 17,3 tỷ USD và Carrier Global Corp’s ký thỏa thuận trị giá 13,2 tỷ USD cho đơn vị giải pháp khí hậu của Tập đoàn Viessmann (Đức).
Chỉ số S&P 500 đã tăng 14,5% kể từ đầu năm. Các nhà giao dịch cho biết cổ phiếu của các công ty có kinh tế chậm phục hồi đôi khi sẽ trở thành mục tiêu mua lại, đặc biệt là khi họ có các cổ đông lớn có thể sở hữu chúng.
“Trong sáu tháng tới, sẽ có rất nhiều giao dịch mua lại cổ phần và rất nhiều cổ đông kiểm soát đề xuất mua lại các công ty con đã niêm yết công khai. Đây là những dấu hiệu cho thấy niềm tin rằng thị trường sẽ mạnh hơn vào thời điểm này của năm sau”, Ethan Klingsberg – một trong những giám đốc M&A Hoa Kỳ tại Freshfields Bruckhaus Deringer LLP cho biết.
Thị trường đặt ra nhiều thách thức hơn đối với hình thức mua lại bằng vốn vay (LBO) khiến việc mua lại trở nên khó khăn đối với các công ty cổ phần tư nhân. Đây là một trong những nguyên nhân khiến M&A sụt giảm. Cho đến nay, khối lượng mua lại do vốn cổ phần tư nhân dẫn đầu đã giảm 59% so với cùng kỳ năm ngoái xuống còn 196,66 tỷ USD.
Khủng hoảng ngân hàng và hiệu ứng tầng trong thị trường mua bán-sáp nhập
Ngân hàng Silicon Valley – một trong những ngân hàng lớn ở Hoa Kỳ sụp đổ (Ảnh: ACB)
Theo Manolo Falco – trưởng bộ phận ngân hàng, thị trường vốn & tư vấn tại Citigroup Inc, hoạt động kinh doanh cổ phần tư nhân sẽ không giống như trước đây, nhưng họ phải chứng minh rằng họ đang bán tài sản và đầu tư. Ngoài ra, họ cần phải điều chỉnh định giá và chấp nhận hiện trạng của đường cong lãi suất.
Trong khi hoạt động M&A tương đối tách biệt khỏi tác động của cuộc khủng hoảng ngân hàng khu vực, một số cố vấn đã cảnh báo về những tác động dây chuyền tiềm ẩn đối với khả năng cung cấp tín dụng rộng rãi.
“Các ngân hàng khu vực tài trợ cho một số hoạt động M&A ở thị trường trung bình. Tuy nhiên, nếu tín dụng do các ngân hàng này tài trợ cho thị trường trung bình hoặc bất động sản thương mại trở nên ít đi thì có thể xảy ra hiệu ứng tầng đối với khả năng cung cấp tín dụng”, Scott Miller – một trong những chủ tịch của Sullivan & Cromwell cho biết.
Hoạt động quý II/2023 sụt giảm, không có một giao dịch lớn hơn 25 tỷ USD
Ngân hàng Trung ương Anh hồi tháng 5/2023 (Ảnh: Reuters)
Giá trị tổng thể của các giao dịch lớn giảm hơn một nửa so với cùng kỳ năm ngoái. Đặc biệt, trong quý II không có một thỏa thuận lớn hay giao dịch trị giá hơn 25 tỷ USD nào được ký kết.
Tuy vậy, Howard Ellin – một đối tác M&A tại Skadden, Arps, Slate, Meagher & Flom LLP lại cho rằng, đây không phải là khủng hoảng nghiêm trọng như năm 2008. Theo ông, hiện vẫn có một lượng lớn giao dịch, nhưng nếu đem so với giai đoạn ổn định cao thì thị trường hiện nay đang giảm.
Dwayne Lysaght – đồng trưởng bộ phận M&A EMEA tại JPMorgan Chase cho biết các giao dịch lớn liên quan đến các công ty có chi nhánh ở một số quốc gia đã trở nên khó thực hiện hơn do sự giám sát chặt chẽ từ các nhóm cơ quan quản lý khác nhau trên toàn thế giới. Các luật sư chống độc quyền đang được đưa vào tham gia các quy trình M&A sớm hơn nhiều so với trước đây.
Trong quý này, Ủy ban Thương mại Liên bang Hoa Kỳ (FTC) đã đưa ra các thách thức nhằm ngăn chặn các thỏa thuận đã công bố, bao gồm thỏa thuận trị giá 27,8 tỷ USD của Amgen Inc để mua Horizon Therapeutics PLC và Illumina’s mua lại nhà sản xuất thiết bị xét nghiệm chẩn đoán ung thư Grail.
Giang Nguyễn (Theo Reuters)
