Mức tăng trưởng GDP thấp trong 6 tháng đầu năm 2023 đã khiến nửa năm kinh tế còn lại của Việt Nam gặp rất nhiều thách thức để đạt được mục tiêu cả năm tăng trưởng 6,5%. Tuy nhiên, nếu biết tận dụng động lực tăng trưởng nổi bật nhất đối với Việt Nam – mức tăng mạnh trong đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) nhờ xuất khẩu gia tăng – thì khả năng cao tăng trưởng kinh tế của Việt Nam sẽ phục hồi vào nửa cuối năm 2023.
Thách thức trong tăng trưởng GDP 2023 dù kinh tế có nhiều điểm sáng
Ảnh: TTXVN
Nền kinh tế Việt Nam đã đi qua được nửa chặng đường của năm 2023, với nhiều dấu ấn lạc quan đáng ghi nhận trong bối cảnh kinh tế và chính trị toàn cầu vẫn gia tăng các yếu tố bất ổn. GDP 6 tháng đầu năm 2023 tăng 3,72%. Trong mức tăng tổng giá trị tăng thêm của toàn nền kinh tế, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3,07%, đóng góp 9,28%; khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 1,13%, đóng góp 11,87%; khu vực dịch vụ tăng 6,33%, đóng góp 78,85%.
Ông Vũ Tuấn Anh – Chủ tịch JCI – nhấn mạnh: trong 6 tháng đầu năm 2023, quy mô GDP cả nước đạt khoảng 4.741 nghìn tỷ đồng. Trong đó, ngành có đóng góp lớn nhất là công nghiệp chế biến, chế tạo (CBCT) với khoảng 1.112 nghìn tỷ đồng; tiếp theo đó là buôn và bán lẻ, sửa chữa ôtô, môtô, xe máy và xe có động cơ khác (khoảng 501,5 nghìn tỷ đồng).
Tuy nhiên, để đạt mục tiêu cả năm tăng trưởng 6,5% thì 6 tháng đầu năm cần phải đạt được mức tăng 6,2%. Nhưng trên thực tế kinh tế cả nước 6 tháng chỉ ước đạt 3,72%, không đạt mức tăng đề ra, thậm chí thấp hơn nhiều so với kế hoạch (thấp hơn 2,48 điểm phần trăm). Do vậy, nền kinh tế nửa cuối năm 2023 vẫn đối diện với nhiều thách thức, rất khó để đạt mức tăng trưởng 6,5% như mục tiêu đã đề ra.
Lạm phát đạt đỉnh đầu năm và giảm mạnh hơn dự báo
Ảnh: VnEconomy
Phân tích nguyên nhân của sự suy giảm mạnh của lạm phát trong 6 tháng đầu năm 2023, TS. Nguyễn Đức Độ, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế – Tài chính nêu rõ ba nguyên nhân chính. Một là, tốc độ tăng trưởng kinh tế ở mức thấp với tất cả các cấu thành của tổng cầu đều tăng trưởng chậm như đầu tư, tiêu dùng đi kèm sự sụt giảm của xuất khẩu. Hai là, tăng trưởng nguồn cung tiền thấp với tổng phương tiện thanh toán tính đến ngày 20/6 chỉ tăng 2,53% so với cuối năm 2022, thấp hơn cả thời kỳ xảy ra dịch bệnh Covid-19. Ba là, lãi suất thực ở mức quá cao.
Theo công bố của Ngân hàng Nhà nước, lãi suất cho vay bình quân đến giữa tháng 6/2023 là 8,9%. Với lạm phát so với cùng kỳ hiện nay đang ở mức 2%, mức lãi suất cho vay thực là 6,9%, cao hơn tốc độ tăng trưởng GDP cũng như mức lãi suất thực trung bình của giai đoạn 2013-2021 là 5,9% và 4,6%.
Có thể nhận thấy lạm phát trong nửa đầu năm có xu hướng giảm bởi rất nhiều lý do tác động, trong đó có một phần tác động lớn từ việc giảm lãi suất. Đồng thời, diễn biến thị trường giá cả trong nước có chiều hướng thuận lợi. Hiện nay, Bộ Tài chính với vai trò thường trực Ban Chỉ đạo điều hành giá của Chính phủ ngay từ đầu năm nhận diện, thấy rõ những thách thức đặt ra cho công tác quản lý, điều hành giá và kiểm soát lạm phát.
Nhận định lạc quan về nền kinh tế Việt Nam nửa cuối năm
Ảnh: Báo Lao động
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo tăng trưởng kinh tế của Việt Nam sẽ phục hồi vào nửa cuối năm 2023, đạt khoảng 4,7% cho cả năm, nhờ xuất khẩu phục hồi và các chính sách trong nước nới lỏng. Lạm phát dự kiến sẽ được kiểm soát dưới mức mục tiêu 4,5% của Ngân hàng Nhà nước.
Trong trung hạn, Việt Nam có thể quay trở lại đạt được tốc độ tăng trưởng cao khi các cải cách cơ cấu được thực thi. Con số này thấp hơn năm 2022, nhưng so với tăng trưởng toàn cầu thì nền kinh tế Việt Nam vẫn đang tăng trưởng tốt.
Về triển vọng kinh tế Việt Nam, giới chuyên gia tại Maybank Research Pte Ltd có văn phòng tại Singapore giữ nguyên dự báo tăng trưởng GDP năm 2023 ở mức 4% và 6% cho năm 2024, đồng thời cho rằng sự sụt giảm xuất khẩu sẽ tiếp diễn trong nửa cuối năm 2023 do tăng trưởng toàn cầu chậm lại nhưng sẽ có cải thiện.
Hiện tại, động lực tăng trưởng nổi bật nhất đối với Việt Nam là mức tăng mạnh trong đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) nhờ xuất khẩu gia tăng. Việt Nam đang nỗ lực tận dụng động lực này, chuyển hướng sang sản xuất các sản phẩm có giá trị cao hơn, chú trọng sản xuất hàng điện tử nhiều hơn so với hàng dệt may, thu hút thêm sự chú ý của hàng loạt “gã khổng lồ” công nghệ trên toàn cầu như Samsung, BOE hay LG, kỳ vọng một cơ hội phục hồi tăng trưởng kinh tế của Việt Nam.
Giang Nguyễn (Tổng hợp)
