Trong hai năm qua, thị trường chứng khoán năng lượng tái tạo Ấn Độ đã chứng kiến mức tăng giá chóng mặt do dòng tiền từ các nhà đầu tư nhỏ lẻ đổ vào. Tuy nhiên, mức định giá cao ngất ngưởng của nhóm cổ phiếu này đang gióng lên hồi chuông cảnh báo.
Sốt giá cổ phiếu năng lượng tái tạo, tăng 5800%
Kể từ tháng 11/2021, khi Thủ tướng Narendra Modi tuyên bố mục tiêu đẩy mạnh năng lượng sạch lên hơn 2/3 tổng công suất năng lượng của Ấn Độ, giá cổ phiếu của SG Mart Ltd., một nhà sản xuất năng lượng mặt trời và gió có trụ sở tại Gujarat, đã tăng hơn 5.800%. Cùng kỳ, cổ phiếu của Gensol Engineering Ltd. tăng hơn 3.200%, Zodiac Energy Ltd. tăng 1.000% và Waaree Renewable Technologies Ltd. tăng 1.800%.
“Mọi người đang bị cuốn theo tâm lý đám đông thay vì tập trung vào yếu tố cơ bản”, Rajeev Thakkar – Giám đốc đầu tư tại PPFAS Asset Management Pvt. Ltd. cho biết. Ông nói rằng công ty của ông “chỉ theo dõi thị trường chứ chưa đầu tư” vào các cổ phiếu này do một số công ty trong ngành có tỷ suất lợi nhuận kém.
Lợi nhuận lao dốc, giá cổ phiếu “bốc hơi”
Giá cổ phiếu đang tăng vọt của những công ty nhỏ này hiện đang phải đối mặt với thực tế, khi năng lực sản xuất tăng mạnh khiến giá cả giảm và lợi nhuận khó theo kịp đà tăng của giá cổ phiếu. Điều này gợi nhớ đến một sự bùng nổ tương tự ở Hoa Kỳ, khiến giá trị của các công ty thuộc rổ GS US Renewables hưởng lợi từ quá trình chuyển đổi sang năng lượng tái tạo giảm 43% so với mức cao hồi tháng 2/2021.
Tháng này, giá các tấm pin mặt trời giảm xuống mức thấp kỷ lục, buộc nhà sản xuất thiết bị hàng đầu Trung Quốc TCL Zhonghuan Renewable Energy Technology Co. phải đưa ra cảnh báo lợi nhuận vào tuần trước.
Lara Hayim và Jenny Chase của BloombergNEF cũng lưu ý rằng việc giá cả lao dứt dốc trên toàn chuỗi cung ứng năng lượng mặt trời ở Trung Quốc và Đông Nam Á sẽ làm thất vọng tham vọng nội địa hóa ở châu Âu, Ấn Độ và Hoa Kỳ. Họ cho biết việc lắp đặt đang tăng, nhưng một số nhà sản xuất sẽ lỗ trong năm nay.
Định giá năng lượng tái tạo ‘điên rồ’
Những cổ phiếu tăng giá mạnh nhất trong lĩnh vực năng lượng tái tạo của Ấn Độ hiện đang phải đối mặt với thách thức từ lợi nhuận nhỏ bé, khiến mức định giá tăng vọt.
Ví dụ, SG Mart báo cáo doanh thu ròng 15,6 triệu rupee (190.000 USD) và lợi nhuận ròng 2 triệu rupee trong năm tài chính đầy đủ gần nhất, nhưng giá trị thị trường của công ty này lên tới 720 triệu USD, theo dữ liệu tổng hợp của Bloomberg. Những người sáng lập của SG Mart đã bán một phần cổ phần của họ cho các nhà đầu tư nhỏ lẻ và giàu có trong thời gian giá cổ phiếu tăng vọt. Các mô hình tương tự có thể được thấy ở Gensol và Waaree Renewable.
Giá trị sổ sách trên giá thị trường (P/B) của Waaree Renewable và SG Mart hiện lần lượt là 99 lần và 87 lần lợi nhuận 12 tháng trước đó – cao hơn nhiều so với tỷ lệ trung bình 3 lần của chỉ số Nifty 50.
Cảnh báo bong bóng năng lượng tái tạo
Theo hồ sơ mới nhất, trong 12 tháng qua, các nhà đầu tư nhỏ lẻ (đầu tư tối đa 200.000 rupee) đã tăng tỷ lệ sở hữu của họ trong hầu hết các công ty tăng giá mạnh nhất, bao gồm Waaree Renewable, Gensol, Taylormade Renewable và Zodiac Energy.
Amit Doshi, Quản lý danh mục đầu tư tại Care Portfolio Managers Pvt. cho biết: “Tôi không nghĩ các nhà đầu tư đang làm đúng khi chạy theo những câu chuyện không có căn cứ”. Ông nói: “Việc đạt được thành quả vượt trội sẽ trở nên khó khăn nếu bạn trả giá quá cao” để sở hữu các công ty. Các nhà đầu tư tổ chức như Doshi phần lớn tránh xa một số công ty tăng giá mạnh trong ngành này do định giá không bền vững và tỷ lệ lưu hành tự do thấp.
Sự thật nào ẩn sau những lời hứa hẹn về năng lượng tái tạo?
Mặc dù chính phủ đang đầu tư hàng tỷ USD thông qua các doanh nghiệp nhà nước, cung cấp ưu đãi cho việc sản xuất các thiết bị năng lượng tái tạo và hỗ trợ việc áp dụng xe điện, nhưng triển vọng tăng trưởng của ngành này vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro, không thể bỏ qua. Bộ trưởng Tài chính Nirmala Sitharaman đã công bố kế hoạch tài trợ vào thứ Năm để hỗ trợ việc sử dụng năng lượng tái tạo.
Aniket Shah, Giám đốc ESG toàn cầu tại Jefferies Group LLC có trụ sở tại New York, cho biết sự chậm trễ trong việc mở rộng năng lực mới và thiếu hỗ trợ từ các nền kinh tế phương Tây về tài chính và chuyển giao công nghệ là những điều khiến ông trăn trở. Ông nói, các nhà đầu tư đang phải gánh những rủi ro lớn về công nghệ và nhu cầu của khách hàng, và họ “cần được đền bù cho điều đó”.
Giang Nguyễn (Theo Bloomberg)
