Các cơ quan quản lý tại Trung Quốc và Mỹ đã có giải pháp cho vụ tranh chấp về mặt kiểm toán, Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch (SEC) cũng có dấu hiệu hủy niêm yết các công ty không tuân thủ các quy định về mặt tài chính. Qua đó, gần 1,1 nghìn tỷ đô la các cổ phiếu Trung Quốc niêm yết tại Mỹ có nguy cơ bị hủy niêm yết.
Vào tuần trước, SEC đã thông báo rằng chuỗi cửa hàng thức ăn nhanh Yum China, công ty công nghệ ACM Research và các công ty công nghệ sinh học BeiGene, HutchMed và Zai Lab hiện đang có khả năng bị hủy niêm yết cao theo Đạo luật về trách nhiệm giải trình của các công ty nước ngoài (Holding Foreign Companies Accountable Act – trở thàn luật vào tháng 12/2020). SEC đã xác định đưa các công ty này vào danh sách tạm thời có thể bị hủy niêm yết do các công ty không trình các các tài liệu kiểm toán chi tiết hỗ trợ báo cáo tài chính của họ.
Nhiều công ty đã phát hành hồ sơ trao đổi chứng khoán nhằm cho thấy họ tuân theo các quy định. Họ có quyền thực hiện tranh chấp với quyết định của SEC cho đến ngày 29/3. Nếu họ không cung cấp cho Ban Giám sát Kế toán Công ty Đại chúng (PCAOB) quyền truy cập vào các tài liệu kế toán trong ba năm liên tiếp thì họ buộc phải bị hủy niêm yết.
Tuy nhiên, hành động của SEC đã gây ra đợt bán tháo lớn các cổ phiếu Trung Quốc niêm yết tại Hoa Kỳ, chỉ số Nasdaq Golden Dragon China Index ghi nhận mức trượt giá lớn nhất kể từ năm 2008 khi giảm 10% vào tuần trước. Các nhà giao dịch ở Hồng Kông cũng bị hoảng trước tin tức này và chỉ số Hang Seng Tech Index vừa qua cũng giảm 4,3%.
Theo nhà phân tích cổ phiếu cấp cao Ivan Su của Morningstar, SEC đã xác định những công ty nào có thể bị hủy niêm yết ngay sau khi công ty nộp báo cáo hàng năm, do đó Morningstar dự đoán sẽ có nhiều ADR (các giải pháp giải quyết tranh chấp thay thế) cho các công ty Trung Quốc được đưa vào danh sách tạm thời (provisional list) trong thời gian tới.
Theo các nhà phân tích, có hơn 200 công ty Trung Quốc niêm yết tại Mỹ có nguy cơ sau cùng là bị hủy niêm yết và họ không có nhiều dư địa để đàm phán trong tương lai.
Ủy ban Quản lý Chứng khoán Trung Quốc (China Securities Regulatory Commission) cho biết trong một rằng họ phản đối việc chính trị hóa các quy định về chứng khoán, nhưng họ sẵn sàng tiếp tục trao đổi với các cơ quan quản lý của Hoa Kỳ để giải quyết tranh chấp. Hơn hết, Bắc Kinh từ lâu đã cho rằng các tài liệu tài chính, sổ sách có thể là tài liệu bí mật vì chúng có thể chứa thông tin kinh tế nhạy cảm hoặc thông tin về các dự án liên kết với Trung Quốc, vì vậy nếu giao các tài liệu ấy cho Mỹ có thể gây nguy hiểm cho an ninh của Trung Quốc.
Chủ tịch SEC là Gary Gensler trước đó đã chỉ ra rằng nếu các công ty định phát hành chứng khoán ra công chúng ở Mỹ, thì sổ sách của họ phải được kiểm tra. Ông cho biết hơn 50 khu vực pháp lý nước ngoài đã hợp tác với PCAOB tạo điều kiện cho các cuộc kiểm tra như vậy, chỉ có hai khu vực từ trước đến nay không hợp tác với PCAOB là Trung Quốc và Hồng Kông.
Đối với Mỹ, Trung Quốc hiện là đối thủ cạnh tranh chiến lược và Mỹ đang chống lại các hành động gây hấn và ép buộc của Bắc Kinh, đồng thời cũng bảo vệ lợi ích kinh tế của đất nước họ.
Theo vị giáo sư tại trường kinh doanh của Đại học Hồng Kông là Joseph Fan, Mỹ và Trung Quốc là đối thủ cạnh tranh của nhau và chính phủ 2 bên cũng không đủ trung lập để giải quyết các vấn đề về kinh tế.
Feng Chucheng là một đối tác của công ty nghiên cứu Plenum có trụ sở tại Bắc Kinh, ông cho biết các cuộc đàm phán giữa các cơ quan quản lý của 2 nước về vấn đề kiểm toán cho đến nay vẫn chưa có nhiều tiến triển. Mặc dù vẫn có cơ hội cho việc các công ty Trung Quốc có thể đàm phán vì vẫn còn 3 năm, tuy nhiên, hiện tại công ty Trung Quốc niêm yết tại Hoa Kỳ vẫn có khả năng rất cao bị hủy niêm yết.
Ông nói thêm rằng các mối đe dọa với an ninh quốc gia của Mỹ cũng phụ thuộc vào việc Mỹ cho phép Trung Quốc tiếp cận thị trường vốn tại Mỹ và cho phép người Mỹ thực hiện giao dịch các công ty có cơ sở tại Trung Quốc. Hiện tại, những thứ liên quan đến Trung Quốc đã được cho là các vấn đề ở cấp độ quốc gia.
Theo Ivan Su từ Morningstar, việc các công ty Trung Quốc mất quyền truy cập vào các kênh tài chính có trụ sở tại Hoa Kỳ có thể gây ảnh hưởng nặng cho họ. Các công ty Trung Quốc như công ty thương mại điện tử Alibaba lớn mạnh, và nhà phát triển trò chơi NetEase trong những năm gần đây đã hoàn thành việc niêm yết thứ cấp tại Hồng Kông. Tuy nhiên, doanh thu của họ lại tương đối thấp tại trung tâm tài chính châu Á này. Chẳng hạn như Yum China là công ty niêm yết tại New York và Hồng Kông như 90% doanh thu của họ lại đến từ Mỹ.
Bài: Hào – Theo Forbes
