Trong bối cảnh giá cước vận chuyển container tăng vọt, giá cước vận chuyển hàng hóa tăng chóng mặt, gấp 2-6 lần so với cùng kỳ, khiến doanh nghiệp xuất khẩu “khốn đốn”, đẩy nguy cơ lạm phát toàn cầu gia tăng. Tại thị trường trong nước, nhu cầu mua sắm Tết tăng đột biến khiến các đơn vị vận chuyển “chật vật” giao hàng, nhiều shop online “méo mặt” vì cước phí tăng cao, hàng hóa ùn ứ. Hệ thống tiếp vận và hậu cần (logistics) bộc lộ điểm yếu về nhân sự, kho bãi trong bối cảnh thương mại điện tử bùng nổ.
Cước phí vận chuyển tăng phi mã: Doanh nghiệp “khốn đốn”, lạm phát “nóng” thêm
Cước phí vận chuyển tăng phi mã
Giá cước vận chuyển container tăng vọt đang đẩy doanh nghiệp xuất nhập khẩu vào thế khó. Trong đó, giá cước đi châu Âu tăng từ 1.000 USD lên 5.000 USD, khiến khách hàng “than trời” và siết chặt lượng hàng, giá cả. Các doanh nghiệp xuất nhập khẩu đang phải đối mặt với những khó khăn không nhỏ. Doanh nghiệp dệt may “chật vật” khi nhiều lô hàng “lênh đênh trên biển” hơn 1 tháng do tàu chở hàng né tránh giao tranh tại Biển Đỏ, gây cản trở thanh toán và đặt cọc cho đơn hàng mới.
Với hàng nông sản, nhiều doanh nghiệp buộc chia sẻ chi phí vận chuyển với đối tác để duy trì hoạt động. Tuy nhiên, xuất khẩu cà phê sang EU gặp nhiều khó khăn do căng thẳng Biển Đỏ. Cước tàu tăng gấp 2-3 lần khiến doanh nghiệp phải tạm ngưng xuất hàng, đàm phán chia sẻ phí vận chuyển 50/50.
Theo ông Phan Minh Thông, Chủ tịch HĐQT Phúc Sinh Group, giá cước vận chuyển hàng đi Hoa Kỳ tăng từ 2.000 USD lên 4.500 – 5.000 USD/container, đi EU tăng từ 600 USD lên 4.000 USD/container. “Mỗi sáng thức dậy, chi phí lại tăng, đặc biệt là cước tàu biển”, ông Thông than thở.
Doanh nghiệp “khốn đốn”, lạm phát “nóng” thêm
Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản VN (VASEP) cho biết, bất ổn ở Biển Đỏ khiến chuỗi cung ứng toàn cầu gián đoạn, buộc các hãng tàu định tuyến lại, kéo dài hành trình vận chuyển, đẩy giá cước và bảo hiểm hàng hóa tăng cao.
Bà Nguyễn Thị Kim Huyền, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Công ty Global Maritime Services, cảnh báo, ngoài căng thẳng trên Biển Đỏ, cước phí vận chuyển nội khu vực châu Á cũng đang tăng. Nguy hiểm hơn, thị trường đang thiếu vỏ container, nhất là container hàng lạnh, kéo dài đến hết quý 2, gây áp lực lớn cho hoạt động xuất khẩu của Việt Nam và thế giới.
Tình trạng này khiến doanh nghiệp “khốn đốn”, chi phí sản xuất kinh doanh tăng cao, đẩy giá thành sản phẩm lên, góp phần làm gia tăng lạm phát toàn cầu.
Nhu cầu giao nhận hàng hóa tăng cao: Shop online “khốn đốn”, hệ thống logistics “quá tải”
Shop online “méo mặt” vì cước phí tăng cao, hàng hóa ùn ứ
Nhiều shop online cho biết họ đang gặp khó khăn trong việc giao hàng cho khách hàng do các đơn vị vận chuyển ngừng nhận hoặc tăng cước phí. Chị N.T.V, chủ shop bán thực phẩm Tết tại TP.HCM, chia sẻ: “Phí ship tăng gấp đôi, từ 30.000 đồng lên 130.000 đồng cho một đơn hàng. Khách hàng đã chuyển khoản trước, shop buộc phải bán hòa vốn để giữ khách, nhưng lo lắng hàng không đến kịp trước Tết”.
Chị Phan Mỹ, chủ shop tại TP.HCM, cũng than thở: “Hàng gửi đi khá lâu mà khách vẫn chưa nhận được. Chuyển sang đơn vị khác thì giá tăng gấp 3 lần. Lo nhất là không biết hàng có đến kịp trước Tết hay không”.
Anh R.B, chủ vườn cây giống tại Sóc Trăng, cho biết đơn hàng của anh bị “delay” 10 ngày, buộc phải hủy đơn vì cây không thể sống được. Chị Thúy Vi, chủ shop bánh tráng tại Bình Thuận, cũng kẹt 3 đơn hàng chuyển ra các tỉnh phía bắc hơn 10 ngày nay.
Hệ thống tiếp vận hậu cần (logistics) bộc lộ điểm yếu
Ghi nhận của báo Thanh Niên cho thấy, nhiều kho hàng của các hãng vận chuyển hiện trong tình trạng quá tải, hàng hóa tràn ra cả lề đường. Nhân viên giao hàng cho biết nhu cầu giao hàng tăng cao, chỉ một khu vực nhỏ cũng mất cả ngày để giao hàng.
Đại diện các hãng vận chuyển thừa nhận lượng đơn hàng tăng đột biến, buộc phải tạm ngừng nhận đơn ở một số khu vực để đảm bảo chất lượng vận hành. Cam kết sẽ giải quyết ùn ứ trong tuần này để kịp thời chuyển hàng Tết.
Ông Nguyễn Ngọc Luận, chuyên gia bán lẻ, phân tích: Nhu cầu mua sắm online tăng cao khiến hệ thống logistics “quá tải”, bộc lộ điểm yếu về nhân sự và kho bãi.
Ông Nguyễn Anh Đức, Tổng giám đốc Saigon Co.op, cho biết hệ thống này đang đầu tư cơ sở hạ tầng, trang thiết bị, áp dụng công nghệ logistics 4.0 để nâng cao năng suất và đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng.
Thực hư việc giao hàng tiết kiệm đình công?
Nhiều ngày qua, thông tin nhân viên giao hàng của doanh nghiệp Giao hàng tiết kiệm (GHTK) đình công khiến dư luận xôn xao. GHTK cho biết, thông tin này không đúng sự thật. Doanh nghiệp đã cố gắng hết sức để mang lại mức thưởng Tết “ổn” cho toàn bộ nhân viên trong bối cảnh năm 2023 gặp nhiều khó khăn.
Lượng hàng thương mại điện tử tăng cao đột biến trong hai tuần giáp Tết khiến GHTK buộc phải tạm ngừng nhận đơn ở một số khu vực để đảm bảo chất lượng vận hành. Doanh nghiệp cam kết sẽ hỗ trợ hết sức để đẩy năng suất xử lý đơn hàng.
Theo đó, GHTK nghỉ Tết từ ngày 8/2 đến 13/2 (tức từ 29 tháng Chạp đến mùng 4 Tết). Doanh nghiệp đã đưa ra hướng dẫn cụ thể về thời gian nhận hàng, chuyển hàng trước và sau kỳ nghỉ đối với các đơn hàng nội tỉnh, nội miền và liên miền.
Bưu cục GHTK tại tất cả tỉnh thành làm việc đến hết ngày 7/2 (tức hết ngày 28 tháng Chạp) và trở lại làm việc bình thường từ ngày 14/2/2024 (tức mùng 5 Tết). GHTK sẽ chuyển tiền lần cuối cùng vào ngày 6/2/ (tức ngày 27 tháng Chạp) và thực hiện phiên chuyển tiền đầu tiên sau kỳ nghỉ Tết vào ngày 16/2 (tức mùng 7 Tết).
Giang Nguyễn (Tổng hợp từ Thanh Niên, Cafebiz)
