Ở thời điểm hiện tại, ta hiếm có thể thấy được cảnh nhà đồng sáng lập Apple, Steve Wozniak và tỷ phú Elon Musk đồng thuận với nhau về một vấn đề nào đó, ngoại trừ một ngoại lệ đáng chú ý: tốc độ phát triển của AI cần phải được làm chậm lại.
Wozniak, Musk và hơn 1.000 nhà lãnh đạo doanh nghiệp khác đã ký một lá thư yêu cầu các biện pháp hạn chế và tạm dừng việc phát triển các mô hình AI trong bối cảnh công nghệ này ngày càng phát triển mạnh mẽ hơn. Bức thư lập luận rằng các mô hình AI mạnh mẽ như GPT-4 của OpenAI “chỉ nên được phát triển khi chúng tôi tin tưởng rằng tác động của chúng là tích cực và rủi ro vẫn nằm trong tầm kiểm soát.”
Tất nhiên, đây không phải là lần đầu tiên mọi người kêu gọi các biện pháp kiểm soát đối với AI. Tuy nhiên, khi AI ngày càng tinh vi hơn, những lời kêu gọi thận trọng cũng ngày càng tăng lên.
James Grimmelmann, giáo sư chuyên ngành luật công nghệ thông tin và kỹ thuật số tại Đại học Cornell cho biết: “Việc làm chậm quá trình phát triển các mô hình mới là một ý tưởng tốt bởi vì nếu AI trở nên tốt cho chúng ta, thì việc phải chờ đợi hàng tháng hoặc hàng năm cũng chẳng có hại gì, dù sao thì chúng ta cũng sẽ thu lợi khi công cuộc hoàn tất. Còn nếu nó có hại, thì chúng ta cũng có thêm thời gian để lập chiến lược đối phó một cách hiệu quả.”
Nhận định trên cho thấy, Wozniak và các nhà lãnh đạo công nghệ khác đã đúng. AI đã bị ném ra ngoài tự nhiên, bị bỏ mặc để phát triển và đang ngày càng mạnh mẽ hơn. Nhưng giờ đây, chúng ta vẫn còn cơ hội làm chậm nó lại và tạo ra tiềm năng để phát triển tốt hơn vì lợi ích của xã hội.
Sự trỗi dậy của ChatGPT cho thấy những nguy cơ tiềm ẩn khi tiến trình diễn ra quá nhanh
Khi ChatGPT ra mắt thử nghiệm công khai vào tháng 11 năm ngoái, nó đã gây ra một chấn động lớn. Và mọi thứ nhanh chóng trở nên rõ ràng rằng nó có thể gây rối loạn xã hội như thế nào. Chatbot này có thể vượt qua các kỳ thi cấp phép trong ngành y, hướng dẫn cách chế tạo bom, thậm chí còn có thể tạo ra cả một nhân cách khác để thay thế chính mình.
Chúng ta càng sử dụng AI nhiều hơn — đặc biệt là cái gọi là các công cụ AI tổng quát như ChatGPT hoặc công cụ chuyển văn bản thành hình ảnh Stable Diffusion — chúng ta càng thấy nhiều lỗ hổng trong chúng, và dường như loài người chưa sẵn sàng để đối mặt cũng như sử dụng chúng.
Hasan Chowdhury của Insider đã viết rằng AI có khả năng “trở thành bộ tăng áp giúp đẩy nhanh tốc độ lan truyền các định kiến sai lầm của chúng ta.” Giống như mạng xã hội, nó có thể khai thác cả những điều tốt nhất và tồi tệ nhất của con người. Nhưng không giống như mạng xã hội, AI sẽ được tích hợp nhiều hơn vào cuộc sống.
ChatGPT và các sản phẩm AI tương tự khác dường như đang có xu hướng trình bày sai thông tin và mắc lỗi, điều mà Wozniak đã công khai kể ra. Nó dễ gây ảo giác và ngay cả Giám đốc điều hành OpenAI, Sam Altman cũng thừa nhận rằng mô hình của công ty ông có thể đưa ra những câu trả lời mang tính phân biệt chủng tộc, phân biệt giới tính và thiên vị. Stable Diffusion gặp phải vấn đề bản quyền và bị buộc tội ăn cắp tác phẩm nghệ thuật từ các họa sĩ vẽ máy.
Khi AI được đưa vào cuộc sống hàng ngày nhiều hơn, chúng ta có nguy cơ phát tán nhiều thông tin sai lệch hơn vào thế giới và ở quy mô lớn hơn. Ngay cả những nhiệm vụ có vẻ lành tính đối với AI như giúp lên kế hoạch cho một kỳ nghỉ cũng có thể không mang lại kết quả đáng tin cậy.
Khó phát triển một cách trách nhiệm khi thị trường tự do đòi hỏi sự nhanh chóng
Rõ ràng, AI, đặc biệt là những công cụ như ChatGPT, là công nghệ có khả năng đột phá đáng kinh ngạc. Vốn dĩ không có gì sai khi phát triển nên công cụ để đảm nhận các tác vụ nhàm chán mà con người không thích.
Mặc dù công nghệ này đã tạo ra một cuộc khủng hoảng hiện hữu trong lực lượng lao động, nhưng nó cũng được cho là đã đem lại sự cân bằng cho ngành công nghệ. Cũng không có bằng chứng nào cho thấy ChatGPT có thể đứng ra lãnh đạo một cuộc nổi dậy của robot trong vài năm tới.
Và nhiều công ty AI cũng quan tâm đến việc phát triển công nghệ một cách có trách nhiệm. Nhưng điều đó sẽ không khả thi nếu đội ngũ làm việc ưu tiên việc gấp rút hoàn thành dự án hơn là để tâm đến các tác động đến xã hội của nó.
Tốc độ dường như cũng đóng một vai trò quan trọng. OpenAI nhận ra rằng nếu các bước tiến của họ đủ nhanh, họ có thể tránh được tình trạng cạnh tranh khốc liệt và trở thành kẻ dẫn đầu. Điều đó đã thúc đẩy Microsoft, Google và gần như ông lớn khác làm theo.
Không phải ai cũng tỏ thái độ đồng tình với quan điểm này
Giáo sư Emily M. Bender của Đại học Washington cho biết trong một tweet trên Twitter, Musk và các nhà lãnh đạo công nghệ khác đang cường điệu hóa mọi thứ lên bằng cách xoáy sâu vào khả năng mạnh mẽ của AI thay vì thiệt hại thực tế mà nó có thể gây ra.
Grimmelman cho biết thêm rằng các nhà lãnh đạo công nghệ đã ký vào bức thư đã “đến bữa tiệc muộn” và mở ra chiếc hộp Pandora chứa đựng những phức tạp tiềm ẩn cho chính họ.
“Với việc ký tên vào bức thư, giờ đây họ khó thể phản đối các chính sách tương tự cho các công nghệ khác như ô tô tự lái chẳng hạn,” ông nói.
Dù sao đi nữa, AI đã tồn tại trong nhiều thập kỷ; và nó vẫn có thể đợi thêm vài năm nữa.
Bài: Hiếu Võ – Theo Business Insider
