Sodexo SA, đế chế ẩm thực toàn cầu lừng danh của Pháp, đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ nhất kể từ khi được thành lập bởi cố doanh nhân Pierre Bellon vào năm 1966. Mới đây, Laszlo Szabo, người cháu trai 31 tuổi của ông Pierre, đã được bổ nhiệm vào hội đồng quản trị của Pluxee NV, công ty mới tách ra từ Sodexo và niêm yết vào tháng trước. Đây là cột mốc lịch sử, ghi nhận sự xuất hiện lần đầu tiên của thế hệ trẻ nhà Bellon trong vai trò giám sát, hé mở chiến lược kế thừa đang lan tỏa đến thế hệ thứ ba của gia tộc.
Thế hệ tiếp theo nhà Bellon vươn lên trong đế chế ẩm thực toàn cầu 58 tuổi
“Chúng tôi đã bắt đầu đào tạo các cháu trở thành cổ đông thông qua các chuyến thăm thực địa và tham gia hoạch định chiến lược. Điều quan trọng là thế hệ mới hiểu rõ về công ty”, Sophie Bellon (62 tuổi) – Giám đốc điều hành Sodexo chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn.
Theo Bloomberg Billionaires Index, gia đình Bellon sở hữu khối tài sản 6,1 tỷ USD và đang tái cấu trúc đế chế kinh doanh của mình kể từ sau sự ra đi của Pierre Bellon vào năm 2022 và việc Sophie Bellon lên nắm vị trí Giám đốc điều hành. Khác với một số gia tộc siêu giàu khác, gia đình người Pháp này cho đến nay vẫn tránh được những mâu thuẫn công khai giữa những người thừa kế. Tuy nhiên, nhà Bellon đã đến thời điểm then chốt, đòi hỏi thế hệ mới trưởng thành phải đảm nhận vai trò nổi bật hơn để duy trì quyền kiểm soát doanh nghiệp trong tay gia đình.
Szabo, đồng sáng lập một công ty cung cấp cơ sở hạ tầng blockchain, hiện là một trong bốn thành viên gia đình góp mặt trong hội đồng quản trị 10 người của Pluxee, cùng với mẹ, cậu và dì của mình.
Cổ phần Sodexo
Khối tài sản khổng lồ của gia tộc Bellon chủ yếu đến từ gần 43% cổ phần (với 58% quyền biểu quyết) trong tập đoàn Sodexo niêm yết tại Paris. Mức tăng trưởng 7,9% của cổ phiếu này kể từ đầu tháng 2 trái ngược hoàn toàn với mức giảm 9,5% của Pluxee – nơi họ cũng nắm giữ lượng cổ phần tương tự.
Trước khi tách ra, vốn hóa thị trường của Sodexo đạt 15,4 tỷ euro (16,7 tỷ USD). Hiện nay, tổng giá trị của hai công ty đã tăng thêm khoảng 400 triệu euro so với thời điểm đó.
Việc chia tách có tạo ra giá trị lâu dài hay không vẫn là câu hỏi cần thời gian để trả lời. Tuy nhiên, động thái này đánh dấu bước đi riêng của Sophie Bellon trong việc điều hành đế chế gia đình.
Quyền kiểm soát chặt chẽ của gia tộc đối với cả Sodexo và Pluxee thông qua công ty mẹ Bellon SA được củng cố bởi một thỏa thuận năm 2015 giữa nhà sáng lập quá cố Pierre Bellon, vợ ông – Danielle (84 tuổi) và các con nhằm “ngăn chặn hậu duệ trực tiếp tự do chuyển nhượng cổ phần Bellon SA trong vòng 50 năm”.
Chiến lược dài hạn và vai trò tích cực trong Pluxee của gia tộc Bellon
Theo Sophie Bellon: “Điều này cho phép chúng tôi hoạch định chiến lược dài hạn mà không chịu áp lực liên tục từ phía ban quản trị. Dĩ nhiên, chúng tôi cần duy trì tính cạnh tranh, nhưng sẽ không có thay đổi chiến lược lớn mỗi khi có sếp mới”.
Lý do đằng sau việc chia tách Sodexo – vốn được người sáng lập gây dựng qua nhiều thập kỷ thông qua mở rộng địa lý và các thương vụ mua bán sáp nhập – là để khai phá giá trị tiềm năng của Pluxee. Công ty này ước tính thị trường toàn cầu cho các thẻ trả trước (dùng để thưởng nhân viên) có thể đạt giá trị lên đến 1 nghìn tỷ euro. Pluxee là nhà điều hành lớn thứ hai thế giới trong lĩnh vực này, sau Edenred – đơn vị tách ra từ tập đoàn khách sạn Accor SA vào năm 2010.
Theo tài liệu niêm yết, công ty mẹ của gia tộc Bellon dự định đóng vai trò “tích cực” trong Pluxee, cung cấp vị trí chủ tịch điều hành và giám đốc tài chính, cũng như các dịch vụ tư vấn.
Từ Marseille đến đế chế toàn cầu
Gia tộc Bellon gắn bó mật thiết với hoạt động của công ty ẩm thực từ khi Pierre Bellon khởi nghiệp tại quê nhà Marseille, cung cấp suất ăn cho nhân viên của các công ty địa phương. Kể từ đó, đế chế này không ngừng lớn mạnh, mở rộng sang lĩnh vực phục vụ trường học, bệnh viện, nhà tù, thâu tóm nhiều đối thủ, đồng thời vươn tới quản lý cơ sở vật chất và dịch vụ ẩm thực cao cấp với thương hiệu Lenotre – nơi đang chào bán những quả trứng Phục sinh bằng chocolate điêu khắc nặng 11 kilogam với giá 950 euro.
Ba trong số bốn người con của Pierre bắt đầu làm việc cho Sodexo vào giữa những năm 1990. Sophie, con cả, gia nhập bộ phận tài chính sau khi có thời gian hoạt động trong ngành thời trang tại New York và làm chuyên viên ngân hàng M&A* tại Credit Lyonnais. Em gái bà, Nathalie (60 tuổi), cũng có kinh nghiệm trong ngành dịch vụ ẩm thực trước khi về đầu quân cho công ty gia đình. Người em trai, Francois-Xavier (58 tuổi), từng đảm nhiệm nhiều vị trí khác nhau tại Sodexo trước khi trở thành giám đốc khu vực Anh và Ireland vào năm 2004. Ông từ chức vài tháng sau đó vì lý do sức khỏe và hiện tại đang đứng đầu công ty mẹ.
Kế vị trong đế chế Sodexo: Di sản của người cha và sự đoàn kết của gia đình
“Cha tôi nuôi dạy chúng tôi rằng ‘Không nên lẫn lộn giữa sơ đồ tổ chức và cây gia phả'”, Sophie Bellon chia sẻ. “Mọi người đều cảm thấy tự do theo đuổi những gì họ muốn”.
Tuy nhiên, vào năm 2011, ông Pierre đã triệu tập một cuộc họp với cả bốn người con, nói rằng ông muốn một người kế nhiệm vị trí chủ tịch của mình, nhưng việc lựa chọn là hoàn toàn tùy thuộc vào họ. Sau một quá trình dài có sự tham gia của hội đồng giám đốc độc lập, Sophie chiếm ưu thế và chính thức đảm nhận vị trí này vào năm 2016.
Sự đoàn kết mà người sáng lập mong muốn cho đến nay vẫn được duy trì dưới sự lãnh đạo của Sophie. Nathalie hiện đứng đầu Sodexo Live!, chuyên phục vụ phòng chờ sân bay, sân vận động và các hội nghị, đồng thời dự kiến sẽ cung cấp dịch vụ cho làng vận động viên tại Thế vận hội Paris vào mùa hè này. Francois-Xavier là chủ tịch hội đồng quản trị của Bellon SA, trong khi Astrid (54 tuổi) rời hội đồng quản trị Sodexo và trở thành cố vấn tại quỹ từ thiện Fondation Pierre Bellon của gia đình.
Mâu thuẫn gia tộc – khi phim ảnh thành hiện thực
Sự hòa thuận bề ngoài của gia tộc Bellon tương phản rõ rệt với một số gia đình siêu giàu khác, nơi các cuộc tranh chấp quyền lực giữa các anh chị em diễn ra căng thẳng. Điển hình là nhà Murdoch – hình mẫu đế chế truyền thông được khắc họa trong loạt phim Succession của HBO. Hay như gia tộc Dassault của Pháp cũng có lịch sử chia rẽ giữa các thế hệ thừa kế đời thứ ba. Ngay cả John Elkann, người đứng đầu gia tộc Agnelli (sở hữu hãng xe Fiat của Italy), cũng đang vướng vào tranh chấp với chính mẹ mình.
“Tôi không xem phim Succession”, Bellon nói. “Tôi thích các phim truyền hình về bệnh viện và bác sĩ hơn vì chúng nằm ngoài môi trường của tôi”.
Cháu trai Laszlo Szabo: Từ “học không tốt” đến thành công trong ngành tiền mã hóa
Với việc được bổ nhiệm làm giám đốc Pluxee, cháu trai Laszlo Szabo (con trai của Nathalie) mang đến hội đồng quản trị một lý lịch khác biệt. Cậu bị thu hút bởi ngành công nghiệp tiền mã hóa sau khi tốt nghiệp ngành quản trị khách sạn tại Glion, Thụy Sĩ và tình cờ biết đến Bitcoin trong một hộp đêm ở Tokyo.
Lấy cảm hứng từ tinh thần kinh doanh của gia đình, Szabo khởi nghiệp một công ty tuyển dụng công nghệ tại Marseille năm 2015 và ba năm sau đồng sáng lập Kiln – một nền tảng ứng dụng blockchain cho việc ‘đặt cược’ tiền mã hóa.
“Bố tôi là một doanh nhân và ông dạy rằng có thể học không giỏi ở trường nhưng nếu tạo dựng được một công ty thành công thì mọi thứ sẽ ổn cả thôi”, Szabo chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn năm ngoái với PyratzLabs. “Tôi từng có thành tích học tập rất kém, nhưng cuối cùng mọi thứ cũng ổn”.
Giang Nguyễn (Theo Bloomberg)
