Năm 21 tuổi, Trương Hồng Siêu khởi nghiệp bằng một cửa hàng kem đá bào nhỏ ở thành phố Trịnh Châu. Hai mươi lăm năm sau, anh và em trai Hồng Phúc đã xây dựng đế chế trà sữa và cà phê giá rẻ Mixue Bingcheng, đưa cả hai lên hàng tỷ phú.
Câu chuyện Mixue Bingcheng từ những đồng tiền vay từ bà
Mixue Ice Cream & Tea. Ảnh VCG/Newscom
Chàng trai 21 tuổi Trương Hồng Siêu vay tiền bà mở sạp kem đá bào ở thành phố Trịnh Châu, miền trung Trung Quốc, nhưng anh ngay lập tức thất bại. Hai năm sau, anh dũng cảm khởi nghiệp lần nữa với Mixue Bingcheng – “Cung điện băng ngọt ngào” – và dần mở rộng sang kem tươi, trà sữa, trà chanh và cà phê, tất cả đều với mức giá bình dân đến bất ngờ.
Giờ đây, Mixue Bingcheng với hơn 36.000 cửa hàng, thống lĩnh thị trường trà sữa Trung Quốc, chuẩn bị IPO hoành tráng. Theo ước tính của Forbes, hai anh em Trương Hồng Siêu (47 tuổi) và Trương Hồng Phúc (39 tuổi) đã chính thức gia nhập câu lạc bộ tỷ phú.
Đầu tháng 01/2024, Mixue nộp đơn IPO tại Hong Kong, hé lộ cơ cấu sở hữu là mỗi anh em nắm giữ 42,8% cổ phần. Dự báo doanh thu và lợi nhuận ròng của Mixue trong 9 tháng đầu năm 2023 lần lượt tăng 46% và 48%, đạt 2,2 tỷ USD và 338 triệu USD, đưa giá trị công ty lên xấp xỉ 2,9 tỷ USD. Với tỷ lệ sở hữu như vậy, khối tài sản ước tính của gia tộc họ Trương đạt 1,2 tỷ USD.
Trước đó, Mixue đã huy động được 329 triệu USD từ vòng gọi vốn tháng 01/2021, với định giá 3,3 tỷ USD do các quỹ Hillhouse Capital (của tỷ phú Lý Đằng) và Dragonball Capital (thuộc Meituan của tỷ phú Vương Hạc) dẫn đầu. Năm 2022, Mixue từng nộp đơn IPO tại Thâm Quyến với mục tiêu huy động 915 triệu USD nhưng sau đó hủy bỏ.
Trà sữa “siêu rẻ” Mixue – “Pinduoduo của thị trường đồ uống” gây bão, thách thức ông lớn Nayuki
Chuỗi trà sữa Trung Quốc Nayuki. Ảnh: Caixin Global
Mixue hiện có khoảng 32.000 cửa hàng tại Trung Quốc và 4.000 cửa hàng tại 11 quốc gia châu Á khác. Theo China Insights, trong 9 tháng đầu năm 2023, các cửa hàng Mixue đã bán ra khoảng 5,8 tỷ ly đồ uống trên toàn thế giới, trở thành nhà bán đồ uống pha chế tươi lớn thứ hai toàn cầu (chỉ sau Starbucks).
Nối gót nền tảng thương mại điện tử giảm giá nổi tiếng của tỷ phú Colin Huang (trang mua sắm Temu của Pinduoduo tại Hoa Kỳ ra mắt vào năm 2022), Mixue nổi bật trong thị trường trà sữa trân châu đông đúc nhờ giá rẻ và được mệnh danh là “Pinduoduo của thị trường trà sữa”.
Với mức giá dao động từ chỉ ba xu (gần bằng giá một lon Coca ở Trung Quốc) đến tối đa 1 USD, các sản phẩm của Mixue bao gồm trà sữa, trà chanh tươi, kem tươi, trà trái cây và cà phê đều rẻ hơn đáng kể so với mức giá trung bình 3,8 USD của các loại đồ uống tương tự từ Nayuki, chuỗi trà sữa nổi tiếng có trụ sở tại Hồng Kông.
Để duy trì mức giá thấp đến “cắt cổ” nhà sản xuất này, Mixue tận dụng chuỗi cung ứng khép kín bao gồm tất cả các khâu, từ tìm nguồn cung ứng và sản xuất nguyên liệu đến hậu cần, nghiên cứu phát triển và kiểm soát chất lượng. Thêm vào đó, phần lớn doanh thu và lợi nhuận của công ty đến từ việc bán vật tư như thiết bị nhà bếp và thực phẩm cho các bên nhượng quyền.
Từ sạp đá bào học đường đến đế chế trà sữa tỷ đô: Hành trình “ngọt ngào” của anh em nhà Trương
Trương Hồng Siêu từng gặp thất bại khi khởi nghiệp. Ảnh: Baidu
Năm 1997, chàng sinh viên Trương Hồng Siêu dù còn cắp sách đến giảng đường Học viện Kinh tế Tài chính Hà Nam (nay là Đại học Kinh tế – Luật Hà Nam) nhưng đã chớp lấy cơ hội làm thêm tại một quầy nước mùa hè. Chính tại đây, ý tưởng về một chiếc máy làm đá bào tự chế và một sạp hàng đá bào nảy ra trong đầu anh, đem đến món ăn vặt thịnh hành ở Thượng Châu lân cận đến thành phố Trịnh Châu. Cầm chặt 3.000 nhân dân tệ (khoảng 422 USD) vay từ bà, Hồng Siêu mở “Coldsnap Shaved Ice” – tiền thân của đế chế Mixue ngày nay.
Truyền thông Trung Quốc kể lại, mùa đông đến, những cây kem đá tan dần cùng doanh thu, Trương Hồng Siêu đúc kết bài học kinh doanh đầu tiên đầy cay đắng: phải bán cả quýt để bổ sung thu nhập. Cửa hàng đầu tiên ấy tuy ngắn ngủi, nhưng đến năm 1999, hai anh em họ Trương lại hăm hở trở lại với những sản phẩm mới như nước ngọt và kem tươi.
Hai anh em họ Trương: Trương Hồng Siêu (trái), Trương Hồng Phúc (phải). Ảnh: Baidu
Năm 2007, em trai Hồng Phúc, nay là CEO của Mixue, gia nhập công ty, chèo lái con thuyền non trẻ theo hướng chuẩn hóa vận hành và quản lý. Anh chính là người xây dựng nên mô hình nhượng quyền thành công của thương hiệu. Cho đến nay, 99,8% trong số 36.000 cửa hàng Mixue đều do 16.000 bên nhượng quyền vận hành, khiến Mixue trở thành một trong những ông lớn nhượng quyền hàng đầu thế giới (số lượng cửa hàng nhiều hơn gấp đôi Dunkin’ và gần gấp đôi tổng số cửa hàng Burger King). Trương Hồng Siêu vẫn giữ vai trò Chủ tịch Mixue.
Sở hữu 84 bằng sáng chế Trung Quốc và vận hành các nhà máy riêng, Mixue nắm trọn chuỗi cung ứng, từ sản xuất thiết bị nhà bếp đến siro, sữa, trà, cà phê và cả nguyên liệu, trái cây, bán cho các bên nhượng quyền. Đây chính là bí quyết giữ giá sản phẩm luôn “ngọt ngào” của đế chế trà sữa tỷ đô Mixue.
Mixue vươn tầm Á-Âu: Từ Việt Nam đến thế giới với mascot “Vua Tuyết” và bài hát gây sốt
Linh vật “Snow King” đáng yêu của Mixue. Ảnh: GTA5-Mods.com
Hai anh em họ Trương tiếp tục không ngừng đổi mới trên hành trình xây dựng Mixue. Năm 2017, họ mở cửa hàng cà phê Lucky Cup đầu tiên, nay đã có 2.900 chi nhánh. Mixue vươn ra quốc tế, đến Hà Nội (Việt Nam) vào năm 2018 và hiện diện tại Canada, Indonesia, Nhật Bản và Hàn Quốc.
Gần đây, họ giới thiệu linh vật “Snow King” (Vua Tuyết) đáng yêu, xuất hiện trong video ca nhạc, audio quảng cáo và cả tại các cửa hàng. Ca khúc chủ đề “I Love You, You Love Me, Mixue Ice Cream and Tea” có sự góp mặt của Vua Tuyết đã đạt hơn 24 triệu lượt xem trên Bilibili (YouTube phiên bản Trung Quốc). Vua Tuyết còn có series hoạt hình riêng và đóng vai trò quan trọng trong các buổi hòa nhạc kem của Mixue.
Trương Hồng Siêu là cái tên mới nhất gia nhập câu lạc bộ tỷ phú nhờ thức uống trà sữa đang cực kỳ phổ biến với thế hệ Millennials và Gen Z ở Hoa Kỳ và châu Á. Những tỷ phú khác trong ngành trà sữa còn có Vương Hiểu Côn, founder và chủ tịch Cha Panda. Cặp vợ chồng Bành Tân và Triệu Lâm, đứng sau Nayuki – đối thủ hàng đầu của Mixue, cũng từng là tỷ phú sau khi công ty IPO tại Hồng Kông năm 2021. Tuy nhiên, họ đã rời khỏi danh sách tỷ phú sau khi giá cổ phiếu giảm 80% do các vấn đề về an toàn thực phẩm.
Giang Nguyễn (Theo Forbes)
