Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa tái khẳng định lượng aspartame (chất làm ngọt nhân tạo) khuyến nghị trong các sản phẩm đồ uống giải khát. Dù vậy, việc cơ quan này phân loại nó vào nhóm chất có thể gây ung thư vẫn có thể khiến những người uống soda ăn kiêng sợ hãi và dẫn đến các công thức nước giải khát mới.
Lượng soda được tiêu thụ đã giảm trong hai thập kỷ qua khi người tiêu dùng chuyển sang uống nhiều nước lọc hơn hoặc chọn đồ uống ít đường hơn. Tuy nhiên, soda dành cho người ăn kiêng đã trở thành một điểm sáng cho ngành hàng này trong những năm gần đây.
Mặc dù các lựa chọn full-calorie thông thường vẫn chiếm ưu thế trong phân khúc nước ngọt có ga, nhưng nước ngọt dành cho người ăn kiêng hiện chiếm hơn một phần tư tổng doanh số bán hàng. Ván cược của Cocacola và PepsiCo vào các phiên bản không đường đã mang lại kết quả đáng kể cho cả hai công ty. Diet Coke, Coke Zero, Pepsi Zero Sugar và Diet Mountain Dew đều chứa aspartame.
Các kết luận từ WHO
Hôm thứ Năm (13/7), Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế, một bộ phận của WHO, đã xác định mối liên hệ có thể có giữa aspartame và một loại ung thư gan gọi là ung thư biểu mô tế bào gan. Các quan chức của WHO cho biết cần nghiên cứu thêm về phát hiện này.
Một cơ quan riêng biệt, Ủy ban Chuyên gia Liên hợp về Phụ gia thực phẩm, cho biết trong báo cáo của riêng mình rằng lượng chất tạo ngọt hàng ngày có thể chấp nhận được là dưới 40 mg/kg trọng lượng cơ thể, tái khẳng định các khuyến nghị trước đó. Đối với hầu hết người lớn, điều đó có nghĩa là họ có thể uống ít hơn 9 đến 14 lon soda ăn kiêng mỗi ngày.
Mặc dù những phát hiện về mối liên hệ có thể xảy ra với bệnh ung thư có thể không ngăn cản những người tiêu dùng uống một lượng nhỏ soda ăn kiêng, nhưng thông báo này ít nhất có thể tạm thời ảnh hưởng đến doanh số bán hàng.
Theo dữ liệu của TD Cowen, soda ăn kiêng được người tiêu dùng có thu nhập cao ưa chuộng hơn ít nhất 50% so với người có thu nhập thấp. Nhà phân tích Vivien Azer của TD Cowen đã viết trong một báo cáo nghiên cứu vào tuần trước rằng nhóm khách hàng đó có thể lo lắng về báo cáo của WHO.
Rủi ro mà nhiều hãng đồ uống có thể sẽ phải đối mặt
Rủi ro lớn nhất đối với các nhà sản xuất soda là mức độ gây chú ý của thông tin trên. Nhà phân tích Garrett Nelson của CFRA đã viết trong một ghi chú ngày 29 tháng 6 rằng tin tức này có thể ảnh hưởng đến doanh số bán nước ngọt có ga ít calo nếu tiếp cận đủ lượng người tiêu dùng.
Tương tự như vậy, nhà phân tích Gerald Pascarelli của Wedbush nói với CNBC rằng ông nghĩ rằng báo cáo có thể gây tổn thất về doanh số trong ngành hàng này. Nhưng sự sụt giảm có thể không kéo dài.
Tiến sĩ Francesco Branca, người đứng đầu bộ phận dinh dưỡng và an toàn thực phẩm của WHO, cho biết các nhà sản xuất sử dụng aspartame trong thực phẩm và đồ uống của họ nên cân nhắc sản xuất sản phẩm mới không bao gồm chất tạo ngọt.
Hướng đi tiếp theo của Pepsi và Coca-Cola
Nhưng Giám đốc tài chính của PepsiCo, Hugh Johnston nói với Reuters hôm thứ Năm rằng công ty không có kế hoạch thay đổi việc sử dụng aspartame. Ông nói thêm rằng phần lớn sản phẩm của hãng không chứa chất tạo ngọt này.
Aspartame đã được sử dụng trong Diet Pepsi cho đến năm 2015, khi công ty điều chỉnh công thức. Sau phản ứng dữ dội từ khách hàng, PepsiCo đã đưa nó trở lại một năm sau đó. Nhưng sự thay đổi không kéo dài lâu — gã khổng lồ nước giải khát đã loại bỏ aspartame trong Diet Pepsi vào năm 2020. Họ vẫn sử dụng nó trong Pepsi Zero Sugar.
Theo Nelson của CFRA, Coca-Cola có thể sẽ phải đối mặt với nhiều nguy cơ mất doanh số bán hàng hơn do lo ngại về aspartame. Gã khổng lồ nước giải khát này hiện đang sử dụng chất này trong cả Diet Coke và Coke Zero, nhưng có thể chuyển đổi sang một loại khác, chẳng hạn như stevia, trong tương lai.
Doanh số có thể sẽ không bị ảnh hưởng quá nhiều
Mặc dù vậy, nhà phân tích Brittany Quatrochi của Edward Jones cho biết cô không cho rằng điều này sẽ gây ra tác động nào lớn với doanh số bán soda ăn kiêng.
Cô nói: “Người tiêu dùng có thể đổi sang một dạng đồ uống không đường khác, nhưng đây không phải là loại thực phẩm hoặc đồ uống đầu tiên bị dán nhãn có chứa chất gây ung thư.”
Ví dụ, IARC đã phân loại thịt đỏ là chất có thể gây ung thư vào năm 2018.
Các nhà sản xuất soda dành cho người ăn kiêng vẫn chưa tỏ ra lo lắng về mặt doanh số. Hiệp hội Nước giải khát Hoa Kỳ, tổ chức vận động hành lang thay mặt cho Coca-Cola, PepsiCo và Keurig Dr Pepper, coi thông báo của WHO như một lời khẳng định thêm về tính an toàn của chất tạo ngọt.
“Với hơn 40 năm nghiên cứu khoa học và kết luận dứt khoát này từ WHO, người tiêu dùng có thể tin tưởng rằng aspartame là một lựa chọn an toàn, đặc biệt đối với những người muốn giảm lượng đường và calo trong chế độ ăn uống của họ,” Giám đốc điều hành tạm thời của ABA, Kevin Keane cho biết trong một tuyên bố.
Bên cạnh soda dành cho người ăn kiêng, aspartame cũng có thể được tìm thấy trong nhiều loại thực phẩm khác, bao gồm ngũ cốc ăn sáng, kẹo cao su và kem. Nó được sử dụng rộng rãi như một chất thay thế đường vì nó ngọt hơn 200 lần, có nghĩa là nó có thể được sử dụng ở nồng độ thấp hơn nhiều.
Bài: Hiếu Võ – Theo CNBC
