Với cảnh quan thiên nhiên và vị trí thuận lợi gần với các thành phố lớn của Đông Nam Á, Phú Quốc hiện đang là một trong những điểm đến có tốc độ phát triển nhanh nhất tại Việt Nam. Theo chiến lược đề ra, Phú Quốc được định hướng trở thành một điểm đến du lịch quốc tế, có thể cạnh tranh với các địa điểm nổi tiếng như Phuket và Bali. Và để đạt được mục tiêu này, đảo Ngọc chắc chắn vẫn còn một chặng đường dài để đi, đặc biệt là trong giai đoạn phục hồi sau đại dịch hiện nay.
Lưu lượng du khách quốc tế vẫn chưa trở lại mức trước đại dịch
Trong giai đoạn 2014 đến 2019, tổng lượt khách đến Phú Quốc tăng trung bình 35,7%/năm, trong đó lượt khách quốc tế tăng 26,3%/năm và lượt khách nội địa là 37,6%.
Năm 2019, Phú Quốc ghi nhận 5,1 triệu lượt khách đến và nếu tiếp tục duy trì đà tăng trưởng này, Phú Quốc có thể thu hẹp khoảng cách với các điểm đến du lịch nổi tiếng như Bali và Phuket. Tuy nhiên, đại dịch COVID-19 đã giáng đòn vào hoạt động du lịch của hòn đảo này.
Vào năm 2022, sự khôi phục mạnh mẽ của thị trường nội địa thúc đẩy ngành du lịch Phú Quốc. Hoạt động du lịch tại Phú Quốc phụ thuộc lớn vào khách nội địa khi nguồn khách này chiếm 86% thị phần (2019); trong khi đó thị trường khách quốc tế chiếm tỷ trọng lớn tại Bali (40%) và Phuket (55%). Do ít phụ thuộc vào khách quốc tế nên trong giai đoạn ảnh hưởng bởi đại dịch, Phú Quốc vẫn đón tiếp 3,5 triệu tổng lượt khách vào 2020 và tăng lên 5,1 triệu lượt vào năm 2022; trong đó khách nội địa đạt 4,9 triệu, tăng 10% so với năm 2019.
Năm 2022, lượt khách quốc tế đến Phú Quốc chỉ đạt 218.500 lượt, tương đương 33% so với năm 2019. Nguồn cầu giảm chủ yếu do sự sụt giảm từ hai thị trường khách lớn Nga và Trung Quốc. Với sự vắng bóng của thị trường khách Trung Quốc, Hàn Quốc đang trở thành nguồn khách chính đến đảo. Bên cạnh đó, thị trường Ấn Độ được đánh giá nhiều tiềm năng cho ngành du lịch Phú Quốc; tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng đang chậm lại.
Kết nối hàng không còn nhiều hạn chế
So với Phuket và Bali, Phú Quốc có rất ít đường bay trực tiếp, và đây là một rào cản rất lớn trong việc vươn mình trở thành điểm đến quốc tế hàng đầu trong khu vực.
Cả Phuket và Bali đều sở hữu mạng lưới kết nối quốc tế rộng rãi với nhiều đường bay trực tiếp, thường xuyên đến các thành phố lớn như Singapore, Thượng Hải và Hongkong. Trong khi đó, Phú Quốc hiện vẫn chưa có đường bay thẳng đến Singapore, trong khi hai đường bay đến Đài Loan và Ấn Độ đang tạm ngưng khai thác. Tần suất bay trong ngày của 2 địa điểm trên cũng nhiều hơn Phú Quốc lần lượt là 150% và 430%.
Kể cả kết nối giao thông nội địa, Phuket và Bali vẫn tỏ ra hiệu quả hơn Phú Quốc. Theo thống kê, Phuket có khoảng 330 chuyến bay mỗi tuần đến Bangkok, Bali có 400 chuyến bay mỗi tuần đến Jakarta, trong khi Phú Quốc có 160 chuyến bay đến Thành phố Hồ Chí Minh và 90 chuyến bay đến Hà Nội mỗi tuần.
Tần suất chuyến bay và giá vé phần nào có mối tương quan, chẳng hạn như một chuyến bay từ Bangkok đến Phuket vào cuối tháng 7 có giá khoảng 50-90 USD, trong khi một chuyến bay giữa TP.HCM và Phú Quốc có giá cao hơn, từ 80-130 USD.
Nguồn cung khách sạn không ngừng tăng trưởng
Tốc độ phát triển cơ sở hạ tầng du lịch nghỉ dưỡng tỏ ra là một thế mạnh của Phú Quốc, với tổng số phòng lưu trú đạt khoảng 25.000, trong đó phân khúc cao cấp chiếm khoảng 15%.
Hầu hết các khách sạn cao cấp nằm ở phía Tây của Phú Quốc dọc theo khu vực Bãi Trường. Các bãi biển ở khu vực này lặng sóng, trong xanh và ấm áp trong giai đoạn mùa khô (từ tháng Mười Một đến tháng Tư), lý tưởng cho hoạt động du lịch biển. Hiện nay, nhiều dự án đang trong quá trình hoạch định phát triển mở rộng sang hướng phía Đông và lên phía Bắc của đảo.
Một tín hiệu tích cực khác là số lượng thương hiệu khách sạn quốc tế đang ngày càng gia tăng tại Phú Quốc. Hiện nay, trong số các dự án do nhà điều hành khách sạn quản lý, Accor đang dẫn đầu với 28% nguồn cung; IHG và Marriott chiếm lần lượt 12% và 9% thị phần.
Dù vậy, quy mô nguồn cung của đảo vẫn còn khiêm tốn so với Phuket và Bali, chỉ tương đương lần lượt là 27% và 31%.
Hoạt động kinh doanh khách sạn biến động theo mùa
Hoạt động kinh doanh khách sạn tại Phú Quốc biến động theo mùa. Công suất khai thác đạt mức cao trong giai đoạn từ tháng Một đến tháng Ba (mùa cao điểm) và mùa thấp điểm thường từ tháng Năm đến tháng Chín.
Nhu cầu lưu trú bắt đầu tăng trở lại vào tháng 10 cho đến cuối mùa cao điểm vào cuối tháng 3. Công suất phòng và giá phòng trung bình đạt cao nhất vào tháng 12 và tháng 1, trùng với lễ Giáng sinh và Tết.
Tốc độ tăng trưởng nguồn cung khách sạn và resort nhanh chóng trong những năm gần đây gia tăng áp lực cạnh tranh khiến các khách sạn thuộc mọi phân khúc đều gặp thách thức trong việc cải thiện giá phòng. Các khách sạn thuộc phân khúc cao cấp đạt mức giá phòng trung bình (ADR) khoảng 100 – 120 USD, với công suất cho thuê khoảng 30% – 35% trong 6 tháng đầu năm.
“Rộng mở” trong chính sách thị thực
Hiện nay, du khách từ 25 quốc gia có thể đến Việt Nam mà không cần visa, với thời gian lưu trú là 30 ngày đối với các quốc gia thành viên ASEAN và khoảng 15 ngày đối với khách du lịch từ các quốc gia khác. Ngoài ra, Việt Nam cũng áp dụng chính sách thị thực điện tử cho phép du khách từ 80 quốc gia nhập cảnh một lần với thời gian lưu trú 30 ngày. Theo chính sách mới, thời gian lưu trú sẽ được kéo dài lên 90 ngày và cho phép nhập cảnh nhiều lần, hiệu lực áp dụng từ ngày 15 tháng 8 năm 2023.
Tại Việt Nam, Phú Quốc là điểm đến duy nhất miễn visa cho khách du lịch quốc tế lưu trú trong 30 ngày với điều kiện du khách phải đến Phú Quốc trực tiếp bằng đường hàng không hoặc đường biển. Mặc dù đây là chính sách giúp Phú Quốc có được lợi thế cạnh tranh trong việc thu hút thị trường khách quốc tế, sự hạn chế về các đường bay thẳng quốc tế lại là một rào cản. Hiện nay, chính quyền đảo đang đề xuất kéo dài thời gian miễn visa từ 30 ngày lên 6 tháng để thúc đẩy sự khôi phục ngành du lịch địa phương.
Cần một chiến lược bài bản, nhất quán để khai thác tối đa tiềm năng du lịch
Hành trình phát triển của đảo Ngọc chắc chắn vẫn gặp nhiều thách thức.
Hiện trạng cơ sở hạ tầng chưa bắt kịp với tốc độ phát triển dự án đang đem đến những tác động tiêu cực đến hoạt động du lịch trên đảo. Quá trình phát triển dự án tại Phú Quốc còn thiếu sự liên kết cũng như điều phối từ góc độ tổng thể để xây dựng một hệ sinh thái du lịch hoàn chỉnh và phát triển bền vững. Bên cạnh đó, tình trạng cung vượt cầu các dự án shophouse cũng là một vấn đề đáng quan tâm khi tình trạng các shophouse bỏ trống phần nào ảnh hưởng đến không gian, sức sống của đảo.
Ngoài việc nâng cấp hạ tầng giao thông, đẩy mạnh phát triển thêm cơ sở hạ tầng xã hội bao gồm bệnh viện, trường học cũng như các nguồn lực hỗ trợ cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ cũng là một vấn đề cần đặc biệt lưu tâm.
Phú Quốc hiện cũng chưa có cho mình các chiến lược marketing đủ bài bản. Quá trình này đòi hỏi sự cân nhắc thấu đáo và cần sự hợp tác, phối hợp giữa địa phương và doanh nghiệp. Chiến lược truyền thông này cần chú trọng các sáng kiến thúc đẩy hoạt động du lịch đồng thời chú trọng đến yếu tố bền vững để duy trì sức hấp dẫn tự nhiên của đảo.
Tổng kết lại, với lợi thế về cảnh quan thiên nhiên và vị trí địa lý thuận tiện, tiềm năng du lịch của Phú Quốc chắc chắn vẫn còn rất nhiều. Tuy nhiên, triển vọng phát triển của Phú Quốc trong tương lai sẽ phụ thuộc chủ yếu vào việc liệu Phú Quốc có thể tạo ra và đem đến những trải nghiệm giá trị cho du khách trong và ngoài nước.
Bài: Hiếu Võ – Nguồn: Savills Hotels
