Xuất khẩu khí đốt của Nga giảm gần 30% trong năm nay, nhưng giá khí đốt trên toàn thế giới lại tăng gấp 5 giúp nguồn thu của nước này thoát khỏi nguy cơ thâm hụt.
Hãng khí đốt quốc doanh Nga Gazprom mới đây cho biết xuất khẩu khí đốt của Nga sang đến 11 quốc gia ở Trung Á và Đông Âu giảm gần 28% trong 5 tháng đầu năm. Đến nay, Gazprom đã cắt giảm ít nhất 20 tỷ mét khối khí đốt hàng năm cho 6 nước châu Âu – Ba Lan, Bulgaria, Phần Lan, Đan Mạch, Đức và Hà Lan – vì không thanh toán bằng ruble.
Theo số liệu của Cơ quan Năng lượng Quốc tế, con số này chiếm gần 13% tổng lượng khí đốt nhập khẩu hàng năm của Liên minh châu Âu từ Nga.
Tuy nhiên, James Huckstepp – Giám đốc phụ trách phân tích khí đốt tại châu Âu, Trung Đông và châu Phi tại S&P Global Commodity Insights – cho biết giá khí đốt năm nay tăng mạnh, lên trung bình 96 euro (102 USD) một megawatt giờ. Theo Guardian, con số này năm ngoái chỉ quanh 20 euro. Vì thế, “nguồn thu của Nga không thể giảm mạnh trừ khi họ cắt giảm thêm nữa”, ông nói.
Gazprom đã đưa ra giải pháp cho khách hàng sau yêu cầu thanh toán của ông Putin. Theo đó, họ có thể trả bằng euro hoặc USD vào tài khoản ở Gazprombank. Số tiền này sau đó sẽ được đổi thành ruble và chuyển vào tài khoản khác để thanh toán cho Nga.
EU đang đẩy nhanh việc giảm phụ thuộc vào Moskva. Họ tăng tốc nhập khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) và cam kết giảm tiêu thụ khí đốt Nga thêm 66% trước cuối năm nay.
Các nước cũng đang tích cực lấp đầy kho dự trữ khí trước mùa đông, để tránh cú sốc năng lượng. Khối này đã đặt mục tiêu cho các nước phải lấp đầy 80% kho dự trữ trước tháng 11.
Đức – nền kinh tế lớn nhất EU – phụ thuộc rất lớn vào khí đốt Nga để sưởi ấm nhà và vận hành các ngành công nghiệp nặng. Tuy nhiên, họ cũng đã giảm tỷ lệ khí đốt Nga trong cơ cấu nhập khẩu từ 55% xuống 35% kể từ khi xung đột nổ ra.
Nga hiện tại có thể chưa cảm nhận được tác động từ việc này. Dù EU là khách mua khí đốt chính của Nga, giá dầu thô và khí đốt tăng vọt gần đây vẫn giúp nguồn thu của Nga tăng lên.
Theo một báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Khí sạch, nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch của EU từ Nga vào khoảng 47 tỷ USD trong hai tháng sau xung đột Ukraine. Con số này gấp đôi cùng kỳ năm ngoái.
Một số công ty lớn nhất châu Âu đã bắt đầu quá trình mở tài khoản tại Gazprombank để duy trì dòng chảy khí đốt, bất chấp sự phản đối của giới chức rằng động thái này sẽ vi phạm các lệnh trừng phạt lên Nga.
Tuy nhiên, khi châu Âu ngày càng xa lánh khí đốt Nga, Moscow sẽ phải tìm khách hàng thay thế, như với dầu thô. Việc này sẽ khó khăn hơn, vì khí đốt chủ yếu được vận chuyển bằng đường ống. Và cơ sở hạ tầng cho việc này sẽ phải mất nhiều năm mới xây dựng xong.
Bài: Ngọc Viên – CNN.com
